اتاق خبر - Sat Jul 01 13:20:21 IRDT 2017 نمایش خبر

رشد صنایع شیمیایی چین در چارچوب سیاست حمایت از صنایع پایین‌دستی

چین به عنوان کشوری در حال توسعه که به لحاظ تاریخی سیاست های اقتصادی فعالانه ای را دنبال کرده است مثال خوبی از پایداری سیاست های حمایتی از صنایع پایین دستی بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت در راستای خلق ارزش افزوده بالاتر و تامین مواد اولیه بازار داخل ب

به گزارش اتاق خبر، به نقل از اتاق ایران، ایران با داشتن دومین، و به تعبیری اولین، ذخائر گازی دنیا، چهارمین ذخائر نفتی دنیا و قرار داشتن در بین 10 کشور اول معدنی دنیا درکنار موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک خود، این امکان بالقوه را دارد که به یکی از قطبهای تولید و صادرات محصولات شیمیایی جهان تبدیل شود. منظور از محصولات شیمیایی در این مقاله، فقط مواد اولیه و پایه پتروشیمیایی و معدنی نیست بلکه، کل زنجیره تولید محصولات شیمیایی تا سطح پیشرفته ترین و بالاترین ارزش افزوده است. مشکل اصلی این است که سیاست یک پارچه، جامع و بلند مدتی برای سوق دادن جریان سرمایه گذاری و تولید در کشور به مسیر صنایع مکمل و مولد ارزش افزوده بیشتر وجود ندارد. زنجیر مزیتها، مشوقها و حمایتها زمانی که به صنایع مکمل در پایین دست تولیدات مواد اولیه پتروشیمی می رسد، قطع یا بسیار نحیف و غیر قابل اتکا می شود و انگیزه و جسارت لازم را برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی بوجود نمی آورد. نگارنده در یک مطالعه عمومی، ریل گذاری سیاستی چین، به عنوانی موفقترین کشور در حرکت سریع و پیوسته به سمت ایجاد، تقویت و تکثیر صنایع مکمل و پایین دستی صنایع پایه را تشریح نموده است. در این مقاله سعی شده است تا با تأملی بیشتر به مسیر رشد صنایع شیمیایی چین پرداخته شود. 
 

یک حقیقت مهم و قابل توجه در تجارت جهانی در طی چند دهه گذشته کاهش قابل توجه در مهمترین ابزار سیاست تجاری یعنی تعرفه واردات بوده است. بیشتر این کاهش در تعرفه واردات به مذاکرات تجاری چندجانبه طی فرایند پیوستن به سازمان جهانی تجارت مربوط می شود که طی آن دولت ها متعهد به کاهش تعرفه واردات شده اند. اما کاهش در تعرفه ها به معنی از بین رفتن سیاست تجاری فعال در دولت ها نبوده است و حمایت از صنایع با ارزش افزوده بالاتر جایگزین سیاست های تجاری خصوصا تعرفه ها شده است. این موضوع برای کشورهای در حال توسعه که به لحاظ تاریخی یکی از مهمترین ابزارهای استراتژی صنعتی آنها استفاده از تعرفه‌های بالا برای کالاهای نهایی بوده است مهم و راهگشا بوده است. 
 

چین به عنوان کشوری در حال توسعه که به لحاظ تاریخی سیاست های اقتصادی فعالانه ای را دنبال کرده است مثال خوبی از پایداری سیاست های حمایتی از صنایع پایین دستی بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت در راستای خلق ارزش افزوده بالاتر و تامین مواد اولیه بازار داخل بوده است. پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت مزیت قابل توجه دسترسی به بازار جهانی به خصوص امریکا را برای چین هموار کرده است که با تعهد دولت برای کاهش تعرفه ها همراه بوده است. هر چند که کاهش تعرفه ها به کمتر از سطوح تعهد شده به سازمان جهانی تجارت، به طور ویژه برای کالاهای نهایی، انجام شده است اما سیاست حمایتی چین از صنایع با ارزش افزوده بالاتر از بین نرفته است و تنها شکل دیگری به خود گرفته است. این تغییر سیاست حمایتی در راستای ایجاد انگیزه برای خلق ارزش افزوده بالاتر، گذار از سیاست حمایتی تعرفه‌های بالا برای کالای نهایی وارداتی به سیاست حمایتی کاهش نرخ بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده و اعمال تعرفه صادراتی برای مواد خام مورد استفاده در صنایع پایین دستی بوده است. یکی از صنایعی که در دوره بعد از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت رشد خیره کننده ای را تجربه کرده است صنعت محصولات شیمیایی[1]بوده است که به طور ویژه مورد توجه دولت چین در برنامه های پنج ساله بوده است و مشخصاً ایجاد انگیزه برای عرضه مواد خام برای تامین تقاضای بازار داخلی و خلق ارزش افزوده بالاتر در داخل کشور نموده است. 
 

صنعت محصولات شیمیایی و پتروشیمی در چین از صنایع مهم بنیادین این کشور به حساب می آید. در نهمین برنامه پنج ساله (سالهای 1996 تا 2000) صنعت پتروشیمی در قلب برنامه توسعه اقتصادی چین قرار گرفت. در سال 1996 واردات محصولات شیمیایی دارای ارزشی بیش از 18 میلیارد دلار بود که 16 درصد از ارزش کل کالاهای صنعتی[2]وارداتی و 13 درصد از ارزش کل کالاهای اساسی[3]وارداتی را شامل می شد. هدف چین رسیدن به خود کفایی در تولید و تامین تقاضای فزاینده داخلی در محصولات شیمیایی بود که از طریق مداخلات مستقیم و غیر مستقیم دولت پیگیری می شد. مداخله مستقیم دولت در توسعه صنعت از طریق برنامه سرمایه گذاری دولت دنبال می شد و مداخله غیر مستقیم از طریق اجرای سیاست های صنعتی، مدیریت انگیزه بنگاه ها و قیمت گذاری پیگیری می شد. 
 

 
 

سیاست های دولت چین در صنعت پتروشیمی[4]قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت 
 

در طی سال های بعد از جنگ جهانی دوم، چین از مدل برنامه ریزی مرکزی اتحاد جماهیر شوروی برای توسعه اقتصادی تبعیت می کرد. از زمان اتخاذ سیاست "در باز"[5]در دهه هشتاد میلادی تغییرات تدریجی در جهت کاهش نقش سیستم برنامه ریزی مرکزی رخ داد. از آن زمان سهم سرمایه گذاری هایی که توسط کمیسیون برنامه ریزی دولت کنترل می شد و از طریق بودجه تامین مالی می شد به تدریج کاهش یافت. 
 

با وجود کاهش سهم سرمایه گذاری های دولتی در بلند مدت، بیشتر طرح های توسعه در صنعت پتروشیمی از طریق دنباله ای از برنامه های پنج ساله توسط برنامه ریزان دولتی دنبال می شد. شکل گیری SINOPEC[6]در سال 1983 همزمان با شتاب فزاینده در سرمایه گذاری داخلی صنعت پتروشیمی بود. در طی برنامه پنج ساله ششم (1981 تا 1985) نرخ رشد سرمایه گذاری داخلی در صنعت پتروشیمی به طور متوسط 15 درصد در سال بوده است. این نرخ برای برنامه پنج ساله هفتم (1986 تا 1990) به طور میانگین 10 درصد در سال بوده است که بیشتر از نرخ رشد تولید ناخالص داخلی و نرخ رشد صنعت در دوره مورد نظر بوده است. تا سال 1990 طی برنامه پنج ساله هفتم صنعت پتروشیمی رشد قابل توجهی که ناشی از تقاضای بسیار بالا برای محصولات پتروشیمی بود را تجربه کرد. در برنامه پنج ساله هشتم (1991 تا 1995) مقرر شده بود که حداقل 18 پروژه عظیم توسط شرکت دولتی SINOPEC با سرمایه گذاری مشترک اجرا شود. در برنامه پنج ساله نهم دولت (1996 تا 2000) 14 طرح جدید و بسیاری کارخانه های پایین دستی طرح ریزی شده بود که به منظور افزایش ظرفیت تولید برای تامین نیاز داخل بود. با وجود این سرمایه گذاری های عظیم و طرح های عمده، عرضه مواد پلاستیکی و فیبر[7]تامین کننده نیاز داخلی نبود و شکاف قابل توجهی وجود داشت.1 
 

وضعیت رقابت‌پذیری صنعت محصولات شیمیایی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت 
 

میزان رقابت پذیری یک صنعت در توانایی آن برای برآورد نیازهای کمی و کیفی بازار نهفته است. شاخص رقابت پذیری تجارت[8]، مزیت مقایسه ای آشکار شده[9]و سهم بازار می تواند برای اندازه گیری میزان رقابت پذیری جهانی یا داخلی یک صنعت یا محصول مورد استفاده قرار گیرد. 
 

برپایه شاخص رقابت پذیری تجارت، صنعت محصولات شیمیایی در چین، در حالت کلی، صنعتی ضعیف محسوب می شده است (قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت). این شاخص برای چین برای مدت زمان زیادی منفی بوده است. به طور مثال کسری تجاری صنعت محصولات شیمیایی در سال 1997 مقدار قابل توجه 6.5 میلیارد دلار بوده است که ناشی از واردات قابل توجه کالاهای نهایی شیمیایی و محصولات واسطه ای بوده است و به وضوح نشان گر عدم توانایی صنعت در برآورد نیازهای بازار داخل است. 
 

مزیت نسبی آشکار شده شاخص دیگری است که برای ارزیابی میزان رقابت پذیری یک صنعت به کار می رود. به طور کلی این موضوع پذیرفته شده است که زمانی که این شاخص برای صنعتی بالاتر از 2.5 باشد، صنعت مورد نظر به عنوان صنعتی مزیت نسبی قوی درنظر گرفته می شود. زمانی که این شاخص بین 1.25 تا 2.5 باشد صنعت با مزیت نسبی قابل قبول شناخته می شود و زمانی که این شاخص بین 0.8 تا 1.25 قرار می گیرد، صنعت دارای مزیت نسبی متعادل است و در نهایت زمانی که شاخص کمتر از 0.8 است، صنعت دارای عدم مزیت نسبی است. با این شاخص نیز صنعت محصولات شیمیایی در چین دارای وضعیت مناسبی نبوده است. در بین 33 محصول طبقه بندی شده در SITC[10]تنها 5 محصول برای چین دارای شاخص مزیت نسبی آشکار شده بالای 2.5 بوده اند و بخش قابل توجهی از محصولات (58 درصد از کل) این کشور دارای عدم مزیت نسبی بوده است2. جدول 1 میزان صادرات، واردات و شاخص میزان رقابت پذیری تجارت برای سالهای 1992 و 1997 را نشان می دهد. همانطور که در جدول نشان داده شده است اولاً اندازه شاخص برای کل محصولات شیمیایی برای هر دو سال منفی است هر چند در گذار از سال 1992 تا 1997 بهبود در شاخص ملاحظه می شود. علاوه بر این در سال 1997 در بین 13 فصل در دو بخش، شاخص رقابت پذیری تجاری برای 5 فصل مثبت است که کمتر از 30 درصد کل حجم تجارت را پوشش می دهند و نکته مهم اینکه بخش قابل توجهی از این حجم به خصوص در مورد صادرات، برای محصولات شیمیایی معدنی است. در رابطه با محصولات شیمیایی آلی (محصولات پتروشیمی) نیز حجم تجارت قابل توجهی مشاهده می شود که حجم صادرات و واردات در سال 1997 نزدیک هم بوده است و از سال 1992 تا 1997 هم میزان صادرات و هم میزان واردات افزایش چشم گیری داشته است و شاخص رقابت پذیری تجاری نیز بهبود یافته است. در سال 1992 چین به طور خالص وارد کننده محصولات آلی بوده است و در سال 1997 به طور جزئی صادر کننده خالص این مواد بوده است. علاوه بر این در سال 1997 61.57 درصد از کل صادرات محصولات بخش ششم[11]در فصل های 28 و 29 ، یعنی محصولات شیمیایی اساسی بوده است که سهم قابل توجهی است و با توجه به تراز تجاری منفی در فصل های بالاتر این بخش، نشان دهنده صادرات با ارزش افزوده پایین است. 
 

 
 

یکی از ضعف های مهم صنایع شیمیایی چین قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت غلبه بخش دولتی در سرمایه گذاری بود که با تکنولوژی پایین، تاخیر های متعدد در ساخت و راه اندازی و بهره وری پایین سرمایه همراه بود. از نظر میزان سرمایه گذاری خارجی، بخش شیمیایی در میانه صنایع قرار داشت. بزرگترین زیربخش شیمیایی- صنعت مواد خام و محصولات شیمیایی- نسبت به بقیه زیر بخش ها سرمایه خارجی کمتری را دریافت کرده بود. جدول 2 سهم سرمایه گذاری مستقیم خارجی در سرمایه گذاری های صنعت را نشان می دهد. همانطور که از جدول بر می آید صنعت موادخام و محصولات شیمیایی در مقایسه با صنعت دارویی، لاستیک و پلاستیک سهم کمتری از سرمایه گذاری خارجی را به خود جذب کرده بوده است. 
 

 
 

رشد خیره کننده تولید محصولات شیمیایی در چین بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت 
 

به دلیل اهمیت نزدیکی جغرافیایی در صنعت شیمیایی، با کاهش محدودیت های سرمایه گذاری در چین، شرکت های چند ملیتی به طور پیوسته در سال‌های انتهایی دهه نود میلادی و به خصوص بعد از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت فعالیت های شیمیایی خود را به دنبال مصرف کنندگان اصلی خود- صنایع اتومبیل، الکترونیک، ارتباطات و پارچه- به چین که دارای بازار بزرگ فروش و مزیت های هزینه ای به خصوص در مورد نیروی کار بود انتقال دادند. 
 

در سال 2004 صنعت محصولات شیمیایی چین دارای گردش مالی 137 میلیارد یورو و در جایگاه چهارم بزرگترین تولید کنندگان محصولات شیمیایی در جهان قرار داشت. در این سال آمریکا، ژاپن و آلمان در جایگاه بالاتر قرار داشتند. در سال 1994 میزان گردش مالی چین 50 میلیارد یورو و تنها 3.59 درصد از گردش مالی کل در دنیا بود که در سال 2004 به حدود 8 درصد رسیده بود. جدول 3 گردش مالی صنعت شیمیایی چین و مقدار متناظر برای کل دنیا را برای سال‌های 1994 تا 2004 نشان می هد.3 
 

 
 

 
 

میزان مصرف محصولات شیمیایی در چین در طی سال‌های 1994 تا 2004 رشد فزاینده ای را داشته است به طوری که در طی این مدت به طور متوسط سالانه 12.47 درصد مصرف محصولات شیمیایی در داخل رشد داشته است. جدول 4 نشان دهنده میزان مصرف محصولات شیمیایی در چین و کل دنیا است. در حالی که میزان رشد مصرف در کل دنیا به طور متوسط سالانه 4.41 درصد در طی این ده سال بوده است، چین مقدار رشد قابل توجه 12.47 درصد را تجربه کرده است. علاوه بر این سهم مصرف چین از کل مصرف دنیا به طور فزاینده ای رشد داشته است و از 4.36 درصد سال 1994 به 9.17 درصد در سال 2004 رسیده است. 
 

 
 

 
 

در طی سالیان گذشته تمرکز صنعت شیمیایی در چین روی تولید مواد شیمیایی اساسی همانند اتیلن، پروپیلن، آمونیاک و بنزن بوده است اما هدف دولت افزایش سهم صنایع پایین دستی به خصوص مواد شیمیایی ویژه[12]از کل تولید و رسیدن به خودکفایی در محصولات شیمیایی بوده است و این هدف همچنان دنبال می شود[13]. یک سری اقدامات برای ایجاد انگیزه سرمایه گذاری در این صنایع برای تولید مواد شیمیایی ویژه برنامه ریزی شد که نمونه آن ایجاد پارک صنعت شانگهای[14]برای دسترسی راحت تر به تکنولوژی جدید غربی بودکه به طور خاص برای این محصولات در نظر گرفته شده بود. 
 

دو سال انتهایی باقی مانده تا پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت و دوره بعد از الحاق، دارای مشخصه رشد خیره کننده تولید محصولات شیمیایی بوده است. در حالی که در سال 2003 چین 7.78 درصد از کل گردش مالی محصولات شیمیایی جهان را به خود اختصاص داده بود و چهارمین تولید کننده محصولات شیمیایی در جهان بود در سال 2013 با فروش 1047.3 میلیارد یورویی سهم 33.2 درصدی از کل فروش جهانی و بزرگترین تولید کننده محصولات شیمیایی با اختلاف بسیار زیاد با آمریکا و اتحادیه اروپا بوده است که 16.7 درصد از کل تجارت جهانی را به خود اختصاص داده است. گزارش بانک آلمان در سال 2005 پیش بینی می کرد که چین با رشد 10 درصدی سالانه در فروش سهم خود از بازار جهانی را تا سال 2015 به 13 درصد برساند در حالی که میزان رشد واقعی سالانه طی سال‌های 2004 تا 2013 مقدار بسیار قابل توجه 23 درصد بوده است. شکل 1 میزان فروش محصولات شیمیایی برای کشورهای مختلف را برای سال 2013 نشان می دهد. علاوه بر این نسبت سهم چین از بازار جهانی محصولات شیمیایی به سهم چین از تولید ناخالص داخلی کل جهان در طی سالهای 1999 تا 2013 به طور قابل توجهی افزایش یافته است4. این موضوع نشان دهنده توجه ویژه این کشور به بخش شیمیایی و به ویژه بخش پایین دستی از سال 2003 به بعد است. شکل 2 نسبت سهم بازار جهانی محصولات شیمیایی به سهم تولید ناخالص داخلی را برای اتحادیه اروپا، کشورهای عضو موافقت نامه تجارت آزاد آمریکای شمالی[15]، چین، ژاپن و آمریکای لاتین نشان می دهد. همانطور که در شکل نشان داده شده است در حالی که این نسبت برای چین رشد قابل توجهی را نشان می دهد برای بقیه موارد با کاهش این نسبت روبرو هستیم. 
 

 
 

 
 

 
 

 
 

هدف دولت چین ایجاد فرصت برای رشد هرچه بیشتر سهم صنایع پایین دستی شیمیایی از کل ارزش افزوده ایجاد شده در صنعت شیمیایی بوده است. با وجود سرمایه گذاری های قابل توجه در سال‌های انتهایی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت و سال‌های بعدی، میزان سهم تقاضای بازار برای مواد شیمیایی اساسی، که در صنایع بالادستی تولید می شوند، در سال 2003 بسیار قابل توجه بوده است. شکل 35سهم بخش های مختلف بازار محصولات شیمیایی در چین را برای سال 2003 نشان می دهد. همانطور که در شکل نشان داده شده است سهم مواد شیمیایی اساسی مقدار قابل توجه 58 درصد بوده است که نشان دهنده این است که بخش زیادی از ارزش افزوده بخش شیمیایی در این زیر بخش ایجاد می شده است. 
 

 
 

مقایسه آمار سالهای اخیر با آمار قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت 
 

جدول 5 آمار صادرات و واردات محصولات شیمیایی و شاخص رقابت پذیری تجارت طبق طبقه بندی HS را برای دو سال 2013 و 2014 نشان می دهد. مقایسه آمار صادرات و واردات برای دو سال 2014 و 1997 نشان می دهد که ارزش دلاری صادرات کل محصولات شیمیایی 13.15 برابر شده است و واردات 10.05 برابر شده است. علاوه بر این چین همچنان دارای شاخص رقابت پذیری در تجارت منفی است که نشان دهنده این است که چین همچنان وارد کننده خالص محصولات شیمیایی است اما مقدار این شاخص در سال 2014 نسبت به 1997 به مقدار 0.1328 رشد داشته است و از 0.1778- به 0.045- رسیده است. در رابطه با فصل 28، مواد خام شیمیایی معدنی، کاهش قابل توجه در شاخص مشاهده می شود که ناشی از ایجاد محدودیت های قابل توجه در مقابل صادرات مواد خام است که سبب افزایش جدی نسبت واردات به صادرات شده است. در سال 1997 چین صادرکننده خالص مواد شیمیایی آلی طبقه بندی شده در فصل 29 بود و شاخص رقابت پذیری تجارت در این سال 0.0520 بوده است اما در سال 2014 شاخص به مقدار 0.141- کاهش یافته است که نشان دهنده غلبه واردات در کل تجارت در این فصل است. در حالی که ارزش صادرات این فصل 13.38 برابر شده است ارزش واردات 19.71 برابر شده است که نشان از رشد تقاضای بسیار زیاد در بخش پایین دستی برای مواد خام این بخش و عدم تامین کامل تقاضای داخلی است. مقادیر مربوط به فصل های 39 و 40 نشان می دهند که چین هنوز نتوانسته است تمامی تقاضای داخلی مواد پلاستیکی را تامین کند و شاخص رقابت پذیری تجارت همچنان منفی است اما در هر دو فصل بهبود مشهودی مشاهده می شود. در حالی که شاخص رقابت پذیری تجارت در سال 1997 برای فصل 39 ، 0.3560- بوده است این شاخص در سال 2014 به مقدار 0.059- افزایش یافته است که نشان از موفقیت چین در افزایش عرضه مواد خام و واسطه‌ای این بخش به صنایع پایین دستی است. در فصل 40 نیز شاخص رقابت پذیری افزایش یافته و مثبت شده است. مقایسه سهم کالاهای اساسی شیمیایی در صادرات نشان می دهد که سهم 61.57 درصدی کالاهای اساسی در سال 1997 در فصول 28 و 29 از کل صادرات بخش ششم به 55 درصد در سال 2014 کاهش یافته است. این موضوع نشان می دهد که هنوز خام فروشی قابل توجهی وجود دارد. اما باید دقت کرد که میزان واردات در هر دو فصل نسبت به صادرات رشد بالاتری را تجربه کرده است و مقایسه سهم واردات کالاهای اساسی شیمیایی در دو سال نشان می دهد که این نسبت از 37.22 درصد سال 1997 به 56.08 درصد رسیده است که عامل اصلی آن رشد قابل توجه واردات در فصل 29 است و در این فصل چین با تراز تجاری منفی روبرو است که نشان دهنده تقاضای صنایع پایین دستی برای این بخش است. 
 

 
 

مالیات بر ارزش افزوده و سیاست صنعتی بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده 
 

تعرفه های بالا برای واردات کالاهای نهایی همانند اغلب کشورهای در حال توسعه یکی از مهمترین ابزاری های حمایت از صنایع پایین دستی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت در چین بوده است. با پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت و کاهش اجباری تعرفه های واردات، چین سیاست حمایتی جایگزین برای ایجاد ارزش افزوده بالاتر در داخل را دنبال کرده است. برای این هدف چین افزایش مالیات روی صادرات مواد خام را پیگیری کرد. در واقع رشد مالیات روی صادرات بعد از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت به طور معنی داری در صنایعی که کاهش کمتری در تعرفه واردات ناشی از الحاق به سازمان جهانی تجارت را تجربه کرده بودند بیشتر بوده است. به بیان دیگر بیشترین افزایش حمایت از طریق سیاست تجاری( به شکل مالیات بر صادرات کمتر یا معادلاً به طور نسبی یارانه بیشتر به صادرات) به صنایعی تعلق گرفته است که بیشترین کاهش در حمایت، ناشی از کاهش تعرفه را با پیوستن به سازمان جهانی تجارت متحمل شده اند. علاوه بر این افزایش در مالیات بر صادرات در چین به طور معنی داری برای مواد خام بیشتر از صنایع مربوط به کالاهای فراوری شده بوده است. 
 

صنعت شیمیایی چین همواره مورد توجه دولت بوده است و با سرمایه گذاری های عظیم صورت گرفته در سال‌های انتهایی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت و بعد از آن ظرفیت عظیمی در صنایع بالادستی شکل گرفته است . قبل از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت سطح میانگین تعرفه واردات در سال 1999 برای مواد خام شیمیایی در فصول 28 و 29، 8.4 درصد بوده است که با پیوستن به سازمان جهانی تجارت حدود 3 درصد تعرفه واردات این محصولات به طور میانگین کاهش یافته و به 5.4 درصد رسیده است. محصولات طبقه بندی شده در این فصول بعد از فلزات و مواد خام معدنی بخش پنجم کمترین تعرفه واردات را در سال 1999 دارا بوده اند و بعد از مواد معدنی و فلزات کمترین کاهش در تعرفه واردات را بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت تجربه کرده اند. در این چارچوب سیاستی با توجه به تقاضای فزاینده داخلی برای مواد خام و کالاهای واسطه‌ای شیمیایی و برای ایجاد انگیزه سرمایه گذاری در صنایع پایین دستی با ایجاد مزیت هزینه ای مواد خام و با توجه به عدم توانایی چین در تقاضای داخلی مواد خام و محصولات واسطه‌ای شیمیایی در سال‌های متمادی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت، در طی 10 سال از پیوستن به سازمان جهانی تجارت مالیات بر صادرات مواد خام شیمیایی[16]به طور میانگین 12.2 درصد افزایش یافته است که 11.3 درصد آن ناشی از کاهش نرخ بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده بوده است6. این رابطه بین کاهش کمتر در تعرفه واردت و افزایش بیشتر در مالیات بر صادرات در اینجا به این صورت است که به طور میانگین هر واحد درصد کاهش در تعرفه واردات فصول 28 و 29، با 4 واحد درصد افزایش در مالیات بر صادرات جایگزین شده است. این سیاست سبب افزایش عرضه مواد خام به داخل شده و نسبت ارزش واردات به صادرات مواد خام این فصول را افزایش داده است و بخشی از افزایش چشمگیر در رشد صنعت شیمیایی به خصوص صنایع پایین دستی را توضیح می دهد. این رخداد زمانی اهمیت خود را به طور کامل نشان می دهد که به این موضوع توجه شود که شرکت های بزرگ بالا دستی صنعت در سال‌های قبل از پیوستن پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت شکل گرفته و بخش قابل توجه‌ی از ارزش افزوده صنعت را ایجاد می کردند اما در طی بیش از یک ده از پیوستن به سازمان جهانی تجارت رشد صنایع پایین دستی سبب شده بخش بیشتری از ارزش افوزده صنعت در بخش پایین دستی ایجاد شود به طوری که هم اکنون بیش از 60 درصد تقاضای داخل برای محصولات شیمیایی مربوط به صنایع پایین دستی است. 
 

نتیجه گیری 
 

هدفمندی، هدفگذاری و همگونی در استراتژی توسعه صنعتی چین قابل ردیابی در این مطالعه است. تکمیل زنجیره ارزش و حلقه های خوشه های صنعتی در چین هم از بعد افزایش ارزش افزوده در تولید که منجر به انعکاس ارزش افزوده در رشد دو رقمی اقتصادی به مدت بیش از 20 سال در این کشور شد، به غیر از این دستاورد مهم و اساسی امکان تبدیل شدن چین به صادر کننده اول دنیا را هم فراهم کرد. از این هم که بگذریم یکی از مهمترین بروندادهای این استراتژی افزایش قابل توجه فرصتهای کاری در صنایع کوچک و متوسط بود، امری که صرفاٌ با توسعه صنایع بزرگ و سرمایه بر محقق نمی شد. افزایش و رقابتپذیر نمودن تولید در کشور همزمان با ایجاد اشتغال پایدار ضرورتی انکار ناپذیر است. در این راستا و با بهره گیری از این مطالعه و مطالعاتی که پیشتر در این خصوص از سوی نگارنده منتشر شده است، بر نیاز و ضرورت اجرایی کردن مجموعه اقدامات زیر تأکید می گردد: 
 

1- با اتخاذ سیاست‌های مالیاتی، شیب قیمت مواد اولیه تولید صنایع بزرگ به سمت تأمین و تقویت صنایع مکمل داخلی برگردد. در این راستا لازم است که معافیت مالیات بر درامد صادرات مواد اولیه پتروشیمی، پالایشی و فلزات پایه حذف شود. 
 

2- با تعریف یک ساز و کار سنجش آستانه رقابت‌پذیری، استرداد مالیات ارزش افزوده در صادرات مواد اولیه کلاٌ یا جزئاٌ متوقف شود. 
 

3- در بخشهایی که لازم است، نرخ خوراک یا سایر حقوق دولتی صنایع بزرگ، برای جبران اثر هزینه ی دو بند فوق، بازنگری و تعدیل شود به نحوی‌که سودآوری متعارف این صنایع برقرار باشد. 
 

4- برای ایجاد صنایع بزرگ جدید یا توسعه تولید صنایع بزرگ موجود، تخفیف‌های خوراک به میزان 20-15درصد به مدت 5-3 سال از زمان بهره برداری در نظر گرفته شود به نحوی‌که ایران جذاب‌ترین قطب سرمایه گذاری صنایع پتروشیمی پالایشی و فلزات پایه باقی بماند. 
 

5- نظام رگولاتوری برای حوزه نفت، پتروشیمی و سایر بخشهایی که انحصار دولتی یا قانونی وجود دارد طراحی و راه اندازی شود. 
 

6- در صورت امکان تغییر فناوری، سازو کاری برای تغییر خوراک پتروشیمیهای مصرف کننده خوراک مایع، به خوراک گاز با استفاده از تسهیلات ماده 12 تدارک دیده شود. 
 

7- کلیه مشوق‌های صادراتی برای صنایع بزرگ (از جمله جوایز صادراتی، انتخاب به عنوان صادرکننده نمونه و مانند اینها) حذف شود و منابع آن به تشویق صنایع مکمل آنها (صنایع کوچک و متوسط) منتقل شود. 
 

8- به عوض مشوق‌های صادراتی برای صنایع بزرگ، مشوق‌ها و الزاماتی در راستای نوآوری، تحقیق و توسعه و سازگاری با محیط زیست مقرر شود تا موجب شود صنایع بزرگ به بومی سازی فناوری‌ها و بهره وری بیشتر سوق یابند و مخاطرات محیط زیستیشان به حداقل برسد. 
 

9- برای رقابتی نگه داشتن بازار مواد اولیه و جلوگیری از تنبلی حاصل از اتکا به منابع ارزان، حقوق ورودی مواد اولیه تولید داخل (محصولات صنایع بزرگ) به سطح صفر کاهش یابد. 
 

10- با توجه به اینکه مجموعه اقدامات فوق بازار داخلی مواد اولیه و همچینین محصولات صنایع مکمل آنها را رقابتی خواهد کرد، کلیه مداخلات دستوری دولت در قیمت گذاری تولیدات این صنایع متوقف شود. 
 

 
 

مراجع 
 

 
  
  Lu, L. & Todeva, E. The Petrochemical Industry In China - Government Regulation And Development Policies. 14–16 (2000). 
  XUEGONG, SUN. THE COMPETITIVENESS OF CHINA'S CHEMICAL SECTOR : ASSESSMENT AND IMPLICATIONS FOR EVSL POLICY. 135–154 
  Frank, H. Chemical industry in China : Overtaking the competition. (2015). 
  Pflug, K. Measuring China ’ s Importance. 2015 (2015). 
  Ihrcke, J. Study on the Future Opportunities and Challenges of EU-China Trade and Investment Relations Study 1 : 1–68 
  Garred, J. Export Taxes , Industrial Policy and the Value Chain in China After WTO. (2014). 
  
 

 
 

____________________________________________ 
 

[1]شامل صنعت پایین دستی پتروشیمی 
 

[2]Manufactured goods 
 

[3]commodities 
 

[4]شامل صنعت پالایشگاهی 
 

[5]Open Doors 
 

[6]China Petroleum & Chemical Corporation 
 

[7]fiber 
 

[8]Trade competitiveness index (TCI) 
 

[9]Revealed comparative advantage (RCA) 
 

[10]Standard International Trade Classification 
 

[11]Chemicals or allied 
 

[12]Specialty chemicals 
 

[13]در دوازدهمین برنامه پنج ساله (2011 تا 2015) دولت به دنبال رسیدن به خودکفایی در محصولات شیمیایی، ایجاد national champions با دسترسی به تکنولوژی مدرن غربی و دسترسی ایمن به مواد خام، سرمایه گذاری دولتی با مزیت دسترسی به مواد خام و انرژی بوده است. 
 

[14]Shanghai industry park 
 

[15]NAFTA 
 

[16]فصل 28 و 29، بخش ششم تا جایی که کالاها به عنوان ماده شیمیایی توصیف می شوند.
اتاق خبر خودرو بیشترین تاثیر را روی شاخص بورس گذاشت Sat Dec 31 19:37:12 IRST 2016
اتاق خبر استخدام کارشناس فروش،کارمند اداری،کارشناس ارتباط با مشتری Sun Dec 04 09:45:16 IRST 2016
اتاق خبر نرخ مطلوب ارز و بودجه سال آینده Fri Nov 10 20:35:03 IRST 2017
اتاق خبر بررسی وضعیت تامین گاز کشور در آستانه‌ی زمستان Sun Oct 14 13:16:04 IRST 2018
اتاق خبر آب با بسته‌بندی شیشه‌ای برای رستوران‌های لوکس + عکس Thu Jul 06 11:26:03 IRDT 2017
اتاق خبر عکس جدید لیندا کیانی! Sun Nov 13 12:45:04 IRST 2016
اتاق خبر بررسی انحلال اوپک در عربستان Fri Nov 09 18:24:09 IRST 2018
اتاق خبر سهم 50 درصدی کارگاه‌های ساختمانی در وقوع حوادث کار منجر به فوت Thu Nov 23 19:36:03 IRST 2017
اتاق خبر 10 سال به کشاورزی جفا کردند Tue Oct 16 11:32:05 IRST 2018
اتاق خبر ترفند بانک‌ها برای جلوگیری از فرار سپرده‌ها Fri Aug 24 14:59:05 IRDT 2018
اتاق خبر جباروف در استقلال ماندنی شد Tue Jul 11 09:05:00 IRDT 2017
اتاق خبر مفهوم کارآفرینی نباید تنها به اشتغالزایی محدود شود Mon Jul 10 11:48:04 IRDT 2017
اتاق خبر تولید خودرو 46 درصد کاهش یافت Mon Oct 15 12:24:06 IRST 2018
اتاق خبر حرکت به سمت توسعه پایدار اجبار است Mon Feb 19 14:16:06 IRST 2018
اتاق خبر اشتغال 790 هزار نفر در سال 96 Sat Apr 21 09:20:07 IRDT 2018
اتاق خبر فرانسه به خریداران ایرانی کالاهای فرانسوی وام می‌دهد Thu Feb 01 15:48:03 IRST 2018
اتاق خبر انتشار اوراق بدهیِ دولت در تضاد با بازار سهام نیست Mon Dec 25 19:45:05 IRST 2017
اتاق خبر تولید بیش از 69 هزار دستگاه خودرو در شهریورماه امسال Thu Oct 12 11:30:03 IRST 2017
اتاق خبر آخرین اخبار از وضعیت قاچاق سوخت Fri May 12 12:01:03 IRDT 2017
اتاق خبر برجام نبود روزانه 1000 میلیارد تومان به خاطر تحریم‌ها ضرر می‌کردیم Thu Jan 18 19:18:03 IRST 2018
اتاق خبر میراث نحس اوباما برای ترامپ Sat Jan 21 12:49:05 IRST 2017
اتاق خبر گاز طبیعی ایران همچنان چشم‌انتظار آلمانی‌ها Sun Nov 12 09:26:02 IRST 2017
اتاق خبر افزایش قیمت طلا و سکه در بازار داخل برخلاف قیمت جهانی Sat Oct 07 12:02:02 IRST 2017
اتاق خبر بازار داغ اجاره هواپیماهای شخصی Fri Jun 23 10:02:05 IRDT 2017
اتاق خبر توافق ایران و عراق برای واحدسازی دو میدان نفتی Tue Jan 23 20:46:06 IRST 2018
اتاق خبر تورم تولیدکننده 5 درصد شد Mon Apr 03 16:12:02 IRDT 2017
اتاق خبر رانندگان، مانع اصلی الکترونیکی‌سازی پرداخت‌ها Fri Sep 29 12:20:05 IRST 2017
اتاق خبر 3 قوه با نگاه وفاق آمیز به مساله اصلی معیشت و اشتغال توجه کنند Fri Mar 31 18:26:03 IRDT 2017
اتاق خبر تعداد کاندیداهای انتخابات شورای شهر به 715 نفر رسید Thu Mar 23 11:31:02 IRDT 2017
اتاق خبر سهم 120 هزار میلیارد ریالی فروشگاه های زنجیره ای از بازار کشور Tue Aug 15 11:47:02 IRDT 2017
اتاق خبر تنها چند قدم به صادرات گاز به عراق Thu Jan 26 19:06:03 IRST 2017
اتاق خبر سکه تغییر مسیر داد Sat Nov 25 21:01:04 IRST 2017
اتاق خبر ریشه‌ اعتراضات باید تحلیل دقیقی شود Fri Jan 19 10:57:02 IRST 2018
اتاق خبر زنان تأثیر بیشتری در دیپلماسی عمومی دارند Wed Aug 01 10:19:55 IRDT 2018
اتاق خبر کاهش کانون بیماری‌های مهم دامی در کشور Sun Apr 08 17:12:05 IRDT 2018
اتاق خبر موافقت آمریکا با معافیت هشت کشور از تحریم‌های نفتی ایران Fri Nov 02 13:27:58 IRST 2018
اتاق خبر فروش ارز مسافرتی متوقف می‌شود Wed Sep 06 16:54:03 IRDT 2017
اتاق خبر تراز تجاری تهران – وین باید بهبود یابد Thu Sep 28 15:44:02 IRST 2017
اتاق خبر مهلت 15 روزه به تولیدکنندگان لوازم خانگی Thu Aug 02 16:55:10 IRDT 2018
اتاق خبر لبنان از آمریکا امن‌تر است Sun Oct 01 09:25:02 IRST 2017
اتاق خبر قیمت پراید، تیبا و ال‌90 هفته آینده افزایش می‌یابد Mon Jul 31 12:34:03 IRDT 2017
اتاق خبر تولید خودرو افزایش یافت Tue Jul 04 18:27:04 IRDT 2017
اتاق خبر فعالیت های حوزه IT شش برابر شود Wed Nov 22 15:07:01 IRST 2017
اتاق خبر روزی 139 میلیارد تومان به کالاهای وارداتی تحمیل شد! Sun Sep 16 12:18:12 IRDT 2018
اتاق خبر مصوبات امروز جلسه هیات دولت به ریاست روحانی Wed Nov 08 17:19:02 IRST 2017
اتاق خبر بانک‌ها کاهش نرخ سود سپرده‌ها را جدی نمی‌گیرند Mon Sep 04 14:09:03 IRDT 2017
اتاق خبر خودکفایی ایران در تولید بنزین Thu Jun 28 20:53:04 IRDT 2018
اتاق خبر حقوق گم‌شده مصرف‌کنندگان زیر هیاهوی مدعیان Mon Oct 23 19:37:02 IRST 2017
اتاق خبر هزینه خرید اوراق تسهیلات مسکن برای اقشار مختلف Fri Jan 27 12:43:02 IRST 2017
اتاق خبر فساد، خوره هر نظامی است Fri Jul 20 19:58:05 IRDT 2018
اتاق خبر افزایش 4.6درصدی تورم تولیدکننده بخش خدمات Sat Aug 04 16:10:05 IRDT 2018
اتاق خبر روزنامه نگار حامی اردوغان: ترکیه باید پنسیلوانیا را بمباران کند تا فتح الله گولن کشته شود Sun Mar 26 12:49:35 IRDT 2017
اتاق خبر افزایش تولید ماهانه اوپک Wed Jul 12 13:03:02 IRDT 2017
اتاق خبر اعضای فراکسیون امید بر لزوم انعقاد قراردادهای خارجی تاکید کردند Sat Aug 12 16:08:03 IRDT 2017
اتاق خبر بیانیه دیوان محاسبات درباره گزارش تفریغ بودجه سال 95 Tue Jan 30 21:43:50 IRST 2018
اتاق خبر وجاهت تخصصی یا وجاهت قانونی؟! Mon Oct 30 10:23:04 IRST 2017
اتاق خبر جزئیات تصمیم جدید دولت برای جبران حقوق کارمندان Mon Oct 29 16:58:05 IRST 2018
اتاق خبر نمایندگان تهران و شورای شهر پایتخت امروز از پالایشگاه تهران بازدید می‌کنند Sat Oct 28 12:37:03 IRST 2017
اتاق خبر پس لرزه‌های تحلیف دونالد ترامپ Sun Jan 22 13:50:05 IRST 2017
اتاق خبر کابوس صهیونیست‌ها بحرانی شد/سعودی‌ها جایگزینی برای صهیونیست‌ها! Mon Jul 10 09:45:00 IRDT 2017
اتاق خبر درآمد پژو در اروپا و چین کاهش یافت Thu Oct 27 08:58:14 IRST 2016
اتاق خبر پاسخ سازمان چای به اظهارات یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری در مورد وضعیت چای Mon May 15 18:49:02 IRDT 2017
اتاق خبر شرط معافیت مالیاتی فعالان مناطق آزاد اعلام شد Fri Apr 20 14:47:06 IRDT 2018
اتاق خبر خروج پژو از ایران قابل پیش بینی بود Wed Jun 06 16:06:04 IRDT 2018
اتاق خبر 60درصد عملیات اجرایی راه‌آهن‌ برقی تهران-مشهد با توان داخلی انجام می‌شود Sat Aug 05 10:57:03 IRDT 2017
اتاق خبر وزیر راه و شهرسازی به استان کرمانشاه سفر کرد Thu Nov 23 12:16:02 IRST 2017
اتاق خبر رجیستری؛ الگویی که پرونده یک دهه قاچاق گوشی را می‌بندد Wed Jul 04 09:12:03 IRDT 2018
اتاق خبر پروپاگاندای هسته‌ای پوتین در برابر غرب Wed Mar 28 09:56:04 IRDT 2018
اتاق خبر نگران کمبود منابع در پی استقبال از صندوق مسکن یکم هستیم Fri Jan 05 17:06:02 IRST 2018
اتاق خبر شباهت ملاقات پوتین و ترامپ با صحنه‌ای در سریال «خانه پوشالی» Sat Jul 08 10:44:00 IRDT 2017
اتاق خبر چینی‌ها جیغ ایرانی‌ها را در آوردند Wed Aug 16 08:44:57 IRDT 2017
اتاق خبر امیر عابدینی هم برکنار شد Mon Jul 10 17:28:00 IRDT 2017
اتاق خبر رفتار منفعلانه سیاست‌گذار تولید و تجارت Fri Jun 01 09:57:05 IRDT 2018
اتاق خبر الزام تحویل خودروهای وارداتی به مشتریان تا30روز Wed Jul 11 19:08:05 IRDT 2018
اتاق خبر بسترسازی برای تولید داخلی و داخلی‌سازی تجهیزات Tue Mar 27 19:39:05 IRDT 2018
اتاق خبر زنی بسیار عجیب با بیشترین سوراخ در بدنش Wed Jul 12 16:10:00 IRDT 2017
اتاق خبر تلاش های ایران نبود، خیابان های آمریکا شاهد اقدامات تروریستی بود Mon Dec 04 19:56:02 IRST 2017
اتاق خبر رونق صنعت نیازمند تحرک صنایع کوچک است Wed Dec 06 10:25:02 IRST 2017
اتاق خبر روحانی: برای مسائل مهم ملی به اجماع نیاز داریم Wed May 24 22:43:41 IRDT 2017
اتاق خبر چای خارجی به گرد پای چای ایرانی هم نمی‌رسد Fri Jan 27 12:59:02 IRST 2017
اتاق خبر اقدام جدید کشورهای عربی علیه قطر Thu Jul 13 17:30:00 IRDT 2017
اتاق خبر جزییات الکترونیکی شدن عوارض آزادراهی+ جزییات پرداخت Sun Jul 08 09:35:05 IRDT 2018
اتاق خبر کٌری‌خوانی جنرال‌ موتورز با تسلا Thu Nov 16 14:51:02 IRST 2017
اتاق خبر ادعای یورو نیوز: توهم موگرینی در طرح دورزدن تحریم‌های ایران Sat Jul 21 10:44:21 IRDT 2018
اتاق خبر مدیرعامل فرابورس: پیش‌بینی سود برای عرضه‌های اولیه الزامی است Tue Feb 20 09:11:02 IRST 2018
اتاق خبر مذاکرات واشنگتن با اروپا درباره ایران ادامه دارد Thu May 10 10:21:03 IRDT 2018
اتاق خبر صنعت درمانگر کشور به بیماری مهلکی مبتلاست Wed Aug 02 11:36:47 IRDT 2017
اتاق خبر بورس تهران رکورد زد Sun Jun 17 22:09:04 IRDT 2018
اتاق خبر سهام آسیایی تقویت شد Wed Oct 03 13:52:06 IRST 2018
اتاق خبر وحشت مردی که اولین بار سوار هواپیما شده Sat Jul 08 10:02:00 IRDT 2017
اتاق خبر رسیدگی به شکایت از بسته‌های اینترنتی Thu Feb 23 10:52:03 IRST 2017
اتاق خبر اقدامات ایران در منطقه مغایر با قانون بین المللی است! Tue Dec 05 21:06:03 IRST 2017
اتاق خبر برنامه وزارت نیرو برای تامین آب در سال 98 Mon Sep 17 09:20:08 IRDT 2018
اتاق خبر ترانزیت؛ صنعت مغفول مانده ایران Sun May 13 09:07:05 IRDT 2018
اتاق خبر به دنبال افزایش سهم کالاهای ایرانی در سبد مصرف جهانی باشیم Sat Jun 09 11:27:25 IRDT 2018
اتاق خبر نامه اعضای شورایعالی کاربه محسنی بندپی Sun Sep 23 16:20:05 IRST 2018
اتاق خبر هزینه 16هزار تومانی برای ثبت‌نام از وراث مشمولین متوفی سهام عدالت Wed Jul 25 15:46:12 IRDT 2018
اتاق خبر فرد اصلی "کرسنت" همان کسی بود که گرای کشتی‌های ایرانی را به صدام می‌داد Sun Jul 09 09:04:00 IRDT 2017
اتاق خبر آمادگی قرارگاه خاتم‌الانبیاء برای بازسازی مناطق زلزله زده Thu Nov 16 16:24:03 IRST 2017
اتاق خبر طرح جدید مشاغل خانگی آغاز شد Sun Jun 10 08:58:05 IRDT 2018
بولتن نیوز آخر هفته با تلویزیون/«هتل بزرگ بوداپست» را از شبکه نمایش ببینید Thu Aug 17 09:40:59 IRDT 2017
روزنامه دنیای اقتصاد رکورد یک میلیونی سفر ایرانی‌ها به ترکیه Sat Aug 05 09:46:02 IRDT 2017
واحد مرکزی خبر کرمان .شبهای فیروزه ای Thu Aug 16 17:15:13 IRDT 2018
ایسکانیوز مستر کلاس محمد موسوی در فرهنگسرای نیاوران برگزارشد Sun May 13 11:40:45 IRDT 2018
فردا طرح نمایندگان برای نظارت بر اموال مسئولان Tue Oct 03 08:31:55 IRST 2017
تی نیوز حمله توییتری ترامپ به مدیر پیشین اف بی آی Mon Apr 16 03:16:56 IRDT 2018
آریا هدف آمریکا به زمین زدن اقتصاد و استقامت ملت ایران است Sat Nov 03 18:57:46 IRST 2018
ایستا نیوز راه اندازی 5 دستگاه برجسته نگار در شعب بانک سپه Sun Oct 30 13:35:57 IRST 2016
خرداد نیوز هشدار موگرینی درباره وضعیت متشنج آمریکا Wed Feb 15 16:12:00 IRST 2017
پرس شیعه افزایش تعداد حافظان قرآن در ترکیه Fri Jul 14 14:02:33 IRDT 2017
شبکه اطلاع رسانی دانا وزنه‌بردار جوان زنجانی مدال طلای مسابقات قهرمانی آسیا را کسب کرد Sat Apr 28 12:24:21 IRDT 2018
واحد مرکزی خبر ادعای منابع آمریکایی: کاهش میزان کنترل دولت افغانستان بر تمامی این کشور Thu Nov 01 09:39:40 IRST 2018
انتخاب جاده کرج - چالوس یک طرفه شد Sat Aug 26 21:47:05 IRDT 2017
شبکه اطلاع رسانی دانا خواننده معروف آمریکایی علیه ترامپ افشاگری کرد +عکس Fri Sep 29 16:07:00 IRST 2017
خبرگزاری مهر افزایش هفتگی قیمت‌ها به روایت آمار/ سفره مردم باز هم کوچکتر شد Mon Aug 08 08:11:00 IRDT 2016
باشگاه خبرنگاران افزایش 21 هزار حامی به مجموع حامیان ایتام و محسنین/ میزبانی شبکه‌های سیما از مددجویان در ماه رمضان Sun May 28 11:37:24 IRDT 2017
شبکه اطلاع رسانی دانا کشف بیش از 17 تن انواع مواد مخدر از ابتدای امسال در آذربایجان غربی/ سرقت در استان 9 درصد کاهش یافت Mon Jan 23 10:51:40 IRST 2017
دریک آنلاین ثبت نام کارپوشه ایرانیان در دفاتر پستی منتخب آغاز شد Tue Oct 03 18:51:19 IRST 2017
خبرگزاری مهر مسابقات کشوری کیوکوشین با قهرمانی استان مرکزی در اراک پایان یافت Sat Jul 22 08:51:18 IRDT 2017
عصر ایران اعتراض 26 نماینده مجلس به کاندیداتوری مقامات دولتی در انتخابات هیات نظارت بر مطبوعات Mon Nov 12 11:36:54 IRST 2018
واحد مرکزی خبر وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی مهمان امشب نگاه یک Sat Dec 16 10:41:28 IRST 2017
واحد مرکزی خبر عربستان تخم کینه و نفرت را در منطقه می پراکند Mon Jun 26 22:06:25 IRDT 2017
خبرگزاری تسنیم پاداش برای بازیکنان استقلال خوزستان بعد از تساوی مقابل پرسپولیس Fri Aug 10 14:06:02 IRDT 2018
بی باک نیوز نتانیاهو: در تماس با ترامپ دربارۀ ایران، فلسطین و سوریه گفتگو می‌کنم Sun Jan 22 16:40:01 IRST 2017
ورزش 3 با این بهانه‌گیری‌ها می‌خواهند تمرکز برانکو را بر هم بزنند؛/ تارتار: به‌دنبال ثبت رکورد هستیم Sun Jan 29 14:38:00 IRST 2017
مشرق نیوز عکس/ دومین تمرین تیم ملی با اضافه شدن 5 بازیکن Tue Sep 04 20:51:56 IRDT 2018
نامه نیوز اطلاعیه قرارگاه قدس در مورد حمله تروریست ها به برجک مرزی ناجا Tue Apr 17 10:27:57 IRDT 2018
واحد مرکزی خبر برپایی دهمین نمایشگاه گردشگری، صنعت هلتداری و خدمات سفر Tue Aug 28 11:36:23 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران شرکت بیش از 17 هزار داوطلب قمی در آزمون سراسری Thu Jun 28 15:19:04 IRDT 2018
تهران پرس ارامنه زیر پرچم نظام اسلامی به صورت برابر با دیگر ادیان زندگی می‌کنند/ برای سلامتی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و خادمان نظام دعا می‌کنیم Sat Jan 06 15:14:00 IRST 2018
یک ورزش شکست نزدیک ایران مقابل شاگردان سابق کولاکوویچ Sun Jun 17 02:02:40 IRDT 2018
ایران آنلاین از ساختمان های 3 ارگان باید به نفع شهر استفاده کرد Wed Sep 26 10:13:27 IRST 2018
پارس فوتبال اتفاق عجیب و باور نکردنی ؛ ستاره دو آتیشه “پرسپولیسی” بخاطر کی روش در یک قدمی تیم “شفر”! Sat Oct 06 07:55:16 IRST 2018
خبرگزاری دانشجویان ایران ساخت پاسگاه پلیس‌راه طارم، در انتظار واگذاری زمین Sat Aug 12 19:11:05 IRDT 2017
ورزش 3 تحلیل فنی حمید استیلی و رضا عنایتی از شهر آورد 86 Tue Feb 27 23:57:00 IRST 2018
جهان نیوز روزه دارانی که دچار سردرد می‌شوند، بخوانند Sun May 27 14:12:41 IRDT 2018
صبا ایران حذف 7 پالایشگاه از لیست سهام عدالت Mon Feb 20 11:54:19 IRST 2017
شبکه اطلاع رسانی دانا کاندیداهای تصاحب صندلی شهرداری مشهد در تراز این کلان‌شهر نیستند Mon Jul 31 16:09:28 IRDT 2017
شبکه اطلاع رسانی دانا راهپیمایی سحرگاهی مردم بحرین در روز جهانی قدس Fri Jun 08 12:03:14 IRDT 2018
ساعت24 دستگیری کلاهبردار میلیاردی تلگرام Thu Jul 27 20:00:00 IRDT 2017
خبرگزاری شبستان مازندران در همه بزنگاه‌‌های تاریخی، خوش درخشیده است/ پایبندی فرهنگی و عقیدتی به اسلام از افتخارات مازنی ها است Sat May 12 15:46:00 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران سیستم گرمایشی بیش از 5 هزار کلاس در زنجان گاز است Tue Dec 05 08:25:43 IRST 2017
پارسینه آغاز جنگ تجاری چین و آمریکا Wed Apr 04 07:25:20 IRDT 2018
خبرگزاری مهر بدون جذب سرمایه‌گذار نمایشگاه در حد یک مد باقی می‌ماند Mon Nov 13 19:31:10 IRST 2017
خبرگزاری نسیم برپایی همایش شاعران پیشکسوت آیینی- مذهبی کشور در «جلوه اشک» Tue Oct 31 11:07:01 IRST 2017
تدبیر 24 مرگ پسر 15 ساله Sun Sep 17 01:00:02 IRDT 2017
جماران « زندگی امام از ابتدا تا پایان جنگ» به روایت مرادی نیا و شیرعلی نیا Fri Sep 22 12:34:04 IRST 2017
شبکه اطلاع رسانی دانا تزریق قطره چکانی میوه های ممنوعه/ هشدار درباره یک سناریوی احتمالی Mon Feb 26 08:53:57 IRST 2018
ایلنا اکثر کودکان بدسرپرست مجبور به ترک تحصیل می‌شوند/نهادها رسیدگی کنند Mon Aug 28 10:28:24 IRDT 2017
خبرآنلاین سومین باخت پیاپی دورنا ارومیه در لیگ برتر والیبال Wed Oct 24 18:24:00 IRST 2018
تابناک 19 سال زندان، مجازات مأموران قلابی Thu Apr 20 09:44:01 IRDT 2017
عصر ایران آموزش لبخند زدن به پرستاران چینی (عکس) Wed May 10 13:12:01 IRDT 2017
پارس فوتبال مهمترین خبرهای ورزشی ایران و جهان! Wed Oct 10 14:14:38 IRST 2018
تین ◄​برقراری بیشترین تعداد پروازهای عتبات از فرودگاه امام خمینی(ره) Tue Apr 18 13:25:47 IRDT 2017
آفتاب شورای شهر تهران در برابر آزمونی تاریخی Sat Jul 22 12:28:09 IRDT 2017
باشگاه خبرنگاران بازتاب راهپیمائی 22 بهمن در رسانه های عربی+تصاویر Fri Feb 10 12:26:04 IRST 2017
تهران پرس تولید صنعتی آمریکا اوج گرفت / فرصت‌های شغلی رکورد زد Thu Oct 18 10:04:00 IRST 2018
صبحانه با خبر خانه تکانی در وزارت نفت Wed Nov 08 18:22:14 IRST 2017
افکارخبر بانک ملت گواهینامه انطباق سامانه مدیریت امنیت اطلاعات گرفت Sat Jan 28 14:19:43 IRST 2017
آفتاب ایران وزیر خزانه داری آمریکا هم از شرکت در نشست اقتصادی عربستان انصراف داد Fri Oct 19 16:50:16 IRST 2018
خبرگزاری جمهوری اسلامی روایت بعیدی نژاداز اعترافات سیاستمدار آمریکایی درباره حمله به عراق Wed Feb 07 15:59:00 IRST 2018
فرارو (ویدئو) لودویکو ایناوودی و مرثیه‌ای برای قطب شمال Mon Jan 01 17:31:12 IRST 2018
ساعت24 میزان مصدومیت ستاره پرسپولیس مشخص شد Tue Dec 05 09:30:00 IRST 2017
پارس فوتبال سناریو رحمتی برای این لژیونر ملی پوش تکرار می شود ؟ Tue Sep 05 15:44:24 IRDT 2017
باشگاه خبرنگاران جلسه مشترک شورای توسعه و امنیت پایدار شرق و غرب کشور Sun Jan 28 14:22:26 IRST 2018
خبرگزاری دانشجو امید‌های ایران با عراق، یمن و ترکمنستان همگروه شدند Wed Nov 07 10:55:17 IRST 2018
واحد مرکزی خبر بزرگداشت محمد پازوکی شهید مخترع در سمنان + فیلم Thu May 04 19:27:31 IRDT 2017
صراط درخواست عجیب داماد ترامپ از محمود عباس/ ماجرای یک لیست 600 نفره Thu Jun 22 16:00:46 IRDT 2017
تدبیر رئیس جمهوری دستور افتتاح 8 پروژه صنعتی در استان البرز را صادر کرد Tue Jan 31 11:33:34 IRST 2017
خبرگزاری دانشجویان ایران تظاهرات در نیویورک برای آزادی فوری عهد التمیمی Sat Jan 06 10:19:00 IRST 2018
خبرگزاری جمهوری اسلامی رئیس خبرگزاری آذرتاج : خبر دروغ برای تمام دنیا مهلک است Fri Oct 26 09:32:00 IRST 2018
خبرگزاری بین المللی قرآن ارسال 200 اثر به دبیرخانه جشنواره ملی شعر قرآن Sun Dec 17 12:57:13 IRST 2017
نامه نیوز قدیری ابیانه در گفت و گو با نامه نیوز : قالیباف دنبال شورش علیه بزرگان اصولگرا نیست/قالیباف می‌تواند لیدر یک تشکل اصولگرا شود/برخی دچار انفعال شده اند Sun Aug 06 06:08:56 IRDT 2017
ایران آنلاین محمدرضا داورزنی رئیس ستاد برگزاری المپیاد استعداد های برتر ورزشی شد Wed Oct 24 13:06:06 IRST 2018
پایگاه خبری الف حیدر العبادی: بسیج مردمی در عراق خواهد ماند Sat Jul 22 21:45:03 IRDT 2017
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین رییس ثبت احوال شهرستان لنده تودیع و معارفه شد Sun Sep 24 17:34:29 IRST 2017
باشگاه خبرنگاران واکنش کنفدراسیون فوتبال آسیا به برد پرگل ساحلی بازان ایرانی Mon Mar 06 14:10:01 IRST 2017
دفاع مقدس دیدار طلاب حوزه علمیه امام رضا (ع) با خانواده شهید حدادیان Tue May 15 09:07:09 IRDT 2018
دنیای خودرو وام جدید تعویض کامیون و اتوبوس فرسوده با اقساط 2.5 تا 6 میلیون تومان Tue Feb 06 11:08:01 IRST 2018
پارسینه بستنی‌های فله‌ای نامعتبر در بازار Thu Jul 13 13:09:00 IRDT 2017
خبرگزاری دانشجویان ایران کاهش 25 درصدی ورود غیرمجاز به خط ویژه Sat Jun 09 16:58:06 IRDT 2018
انتخاب فیلم/ بیژن امکانیان: بیشتر بازیگران شو‌من شده‌اند! Mon Jan 08 15:42:24 IRST 2018
صراط استناد لاریجانی به اظهارات شهید بهشتی درباره سپنتا نیکنام Sun Oct 29 16:40:25 IRST 2017
میزان گزارش زنده؛ ایسلند 0 - نیجریه 1/ احمد موسی زننده گل Fri Jun 22 19:32:57 IRDT 2018
خبرگزاری جمهوری اسلامی برکناری رئیس جمهوری کره جنوبی سرخط مطبوعات آمریکا/20 اسفند Fri Mar 10 23:24:00 IRST 2017
برنا تمام تجهیزات نظامی مورد نیاز را خودمان تامین می کنیم Tue Oct 16 11:34:53 IRST 2018
آنا گزارش سرقت از پلاسکو نداشتیم / رشد 12 درصدی کشفیات جرایم اقتصادی در کشور Mon Jan 23 15:39:42 IRST 2017
خبرگزاری دانشجویان ایران اردوغان اتحادیه اروپا را به جنگ صلیبی علیه اسلام متهم کرد Fri Mar 17 09:45:27 IRST 2017
آفتاب ایران مسئولان بقایای گروهک تروریستی الحواز را به مردم و دستگاه قضایی معرفی کنند Sun Sep 23 10:30:23 IRST 2018
خبرگزاری دانشجویان ایران پیام پله برای رونالدو Sat Sep 02 08:53:11 IRDT 2017
بولتن نیوز چیریچ: از نایب قهرمانی در باکو هم راضی بودم هم نبودم! Tue Jul 18 11:53:39 IRDT 2017
صبح تهران اعلام سیاست جدید آمریکا در قبال «برجام» تا ساعاتی دیگر Tue May 08 11:34:33 IRDT 2018
جماران اکثریت قاطع آلمانی ها ترامپ را تهدیدی برای صلح جهانی می دانند Sun Jul 15 13:34:46 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران تبریک مکرون به ترامپ و ترزا می‌ در گفتگوی تلفنی Sat Apr 14 23:19:35 IRDT 2018
9دی مشکل کشور لغو کنسرت‌ها نیست بلکه امضای کرسنت‌هاست Sat May 13 00:00:00 IRDT 2017
آریا اولین تصاویر از رنو داستر 2018؛ خودرویی برای مونتاژ در ایران Fri Sep 01 19:33:16 IRDT 2017
خبرگزاری مهر نخستین ایستگاه سیار کارت هوشمند ملی در هرمزگان آغاز به کار کرد Sun Nov 05 21:20:16 IRST 2017
آفتاب بارش موقتی در شمال کشور +جدول Mon Mar 06 09:32:28 IRST 2017
خبرگزاری فارس تعاونی‌ها نیازی به مجوز اصناف ندارند/ تأیید اساسنامه اتاق‌ها توسط وزارت کار منافاتی با استقلال آنها ندارد Sat Feb 24 10:26:03 IRST 2018
باشگاه خبرنگاران هشدار سازمان حمایت به خریداران خودرو/شرکت های عرضه کننده باید از وزرات صنعت مجوز داشته باشند Sat Apr 28 20:28:32 IRDT 2018