اتاق خبر - Sat Jul 01 13:20:21 IRDT 2017 نمایش خبر

رشد صنایع شیمیایی چین در چارچوب سیاست حمایت از صنایع پایین‌دستی

چین به عنوان کشوری در حال توسعه که به لحاظ تاریخی سیاست های اقتصادی فعالانه ای را دنبال کرده است مثال خوبی از پایداری سیاست های حمایتی از صنایع پایین دستی بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت در راستای خلق ارزش افزوده بالاتر و تامین مواد اولیه بازار داخل ب

به گزارش اتاق خبر، به نقل از اتاق ایران، ایران با داشتن دومین، و به تعبیری اولین، ذخائر گازی دنیا، چهارمین ذخائر نفتی دنیا و قرار داشتن در بین 10 کشور اول معدنی دنیا درکنار موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک خود، این امکان بالقوه را دارد که به یکی از قطبهای تولید و صادرات محصولات شیمیایی جهان تبدیل شود. منظور از محصولات شیمیایی در این مقاله، فقط مواد اولیه و پایه پتروشیمیایی و معدنی نیست بلکه، کل زنجیره تولید محصولات شیمیایی تا سطح پیشرفته ترین و بالاترین ارزش افزوده است. مشکل اصلی این است که سیاست یک پارچه، جامع و بلند مدتی برای سوق دادن جریان سرمایه گذاری و تولید در کشور به مسیر صنایع مکمل و مولد ارزش افزوده بیشتر وجود ندارد. زنجیر مزیتها، مشوقها و حمایتها زمانی که به صنایع مکمل در پایین دست تولیدات مواد اولیه پتروشیمی می رسد، قطع یا بسیار نحیف و غیر قابل اتکا می شود و انگیزه و جسارت لازم را برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی بوجود نمی آورد. نگارنده در یک مطالعه عمومی، ریل گذاری سیاستی چین، به عنوانی موفقترین کشور در حرکت سریع و پیوسته به سمت ایجاد، تقویت و تکثیر صنایع مکمل و پایین دستی صنایع پایه را تشریح نموده است. در این مقاله سعی شده است تا با تأملی بیشتر به مسیر رشد صنایع شیمیایی چین پرداخته شود. 
 

یک حقیقت مهم و قابل توجه در تجارت جهانی در طی چند دهه گذشته کاهش قابل توجه در مهمترین ابزار سیاست تجاری یعنی تعرفه واردات بوده است. بیشتر این کاهش در تعرفه واردات به مذاکرات تجاری چندجانبه طی فرایند پیوستن به سازمان جهانی تجارت مربوط می شود که طی آن دولت ها متعهد به کاهش تعرفه واردات شده اند. اما کاهش در تعرفه ها به معنی از بین رفتن سیاست تجاری فعال در دولت ها نبوده است و حمایت از صنایع با ارزش افزوده بالاتر جایگزین سیاست های تجاری خصوصا تعرفه ها شده است. این موضوع برای کشورهای در حال توسعه که به لحاظ تاریخی یکی از مهمترین ابزارهای استراتژی صنعتی آنها استفاده از تعرفه‌های بالا برای کالاهای نهایی بوده است مهم و راهگشا بوده است. 
 

چین به عنوان کشوری در حال توسعه که به لحاظ تاریخی سیاست های اقتصادی فعالانه ای را دنبال کرده است مثال خوبی از پایداری سیاست های حمایتی از صنایع پایین دستی بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت در راستای خلق ارزش افزوده بالاتر و تامین مواد اولیه بازار داخل بوده است. پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت مزیت قابل توجه دسترسی به بازار جهانی به خصوص امریکا را برای چین هموار کرده است که با تعهد دولت برای کاهش تعرفه ها همراه بوده است. هر چند که کاهش تعرفه ها به کمتر از سطوح تعهد شده به سازمان جهانی تجارت، به طور ویژه برای کالاهای نهایی، انجام شده است اما سیاست حمایتی چین از صنایع با ارزش افزوده بالاتر از بین نرفته است و تنها شکل دیگری به خود گرفته است. این تغییر سیاست حمایتی در راستای ایجاد انگیزه برای خلق ارزش افزوده بالاتر، گذار از سیاست حمایتی تعرفه‌های بالا برای کالای نهایی وارداتی به سیاست حمایتی کاهش نرخ بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده و اعمال تعرفه صادراتی برای مواد خام مورد استفاده در صنایع پایین دستی بوده است. یکی از صنایعی که در دوره بعد از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت رشد خیره کننده ای را تجربه کرده است صنعت محصولات شیمیایی[1]بوده است که به طور ویژه مورد توجه دولت چین در برنامه های پنج ساله بوده است و مشخصاً ایجاد انگیزه برای عرضه مواد خام برای تامین تقاضای بازار داخلی و خلق ارزش افزوده بالاتر در داخل کشور نموده است. 
 

صنعت محصولات شیمیایی و پتروشیمی در چین از صنایع مهم بنیادین این کشور به حساب می آید. در نهمین برنامه پنج ساله (سالهای 1996 تا 2000) صنعت پتروشیمی در قلب برنامه توسعه اقتصادی چین قرار گرفت. در سال 1996 واردات محصولات شیمیایی دارای ارزشی بیش از 18 میلیارد دلار بود که 16 درصد از ارزش کل کالاهای صنعتی[2]وارداتی و 13 درصد از ارزش کل کالاهای اساسی[3]وارداتی را شامل می شد. هدف چین رسیدن به خود کفایی در تولید و تامین تقاضای فزاینده داخلی در محصولات شیمیایی بود که از طریق مداخلات مستقیم و غیر مستقیم دولت پیگیری می شد. مداخله مستقیم دولت در توسعه صنعت از طریق برنامه سرمایه گذاری دولت دنبال می شد و مداخله غیر مستقیم از طریق اجرای سیاست های صنعتی، مدیریت انگیزه بنگاه ها و قیمت گذاری پیگیری می شد. 
 

 
 

سیاست های دولت چین در صنعت پتروشیمی[4]قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت 
 

در طی سال های بعد از جنگ جهانی دوم، چین از مدل برنامه ریزی مرکزی اتحاد جماهیر شوروی برای توسعه اقتصادی تبعیت می کرد. از زمان اتخاذ سیاست "در باز"[5]در دهه هشتاد میلادی تغییرات تدریجی در جهت کاهش نقش سیستم برنامه ریزی مرکزی رخ داد. از آن زمان سهم سرمایه گذاری هایی که توسط کمیسیون برنامه ریزی دولت کنترل می شد و از طریق بودجه تامین مالی می شد به تدریج کاهش یافت. 
 

با وجود کاهش سهم سرمایه گذاری های دولتی در بلند مدت، بیشتر طرح های توسعه در صنعت پتروشیمی از طریق دنباله ای از برنامه های پنج ساله توسط برنامه ریزان دولتی دنبال می شد. شکل گیری SINOPEC[6]در سال 1983 همزمان با شتاب فزاینده در سرمایه گذاری داخلی صنعت پتروشیمی بود. در طی برنامه پنج ساله ششم (1981 تا 1985) نرخ رشد سرمایه گذاری داخلی در صنعت پتروشیمی به طور متوسط 15 درصد در سال بوده است. این نرخ برای برنامه پنج ساله هفتم (1986 تا 1990) به طور میانگین 10 درصد در سال بوده است که بیشتر از نرخ رشد تولید ناخالص داخلی و نرخ رشد صنعت در دوره مورد نظر بوده است. تا سال 1990 طی برنامه پنج ساله هفتم صنعت پتروشیمی رشد قابل توجهی که ناشی از تقاضای بسیار بالا برای محصولات پتروشیمی بود را تجربه کرد. در برنامه پنج ساله هشتم (1991 تا 1995) مقرر شده بود که حداقل 18 پروژه عظیم توسط شرکت دولتی SINOPEC با سرمایه گذاری مشترک اجرا شود. در برنامه پنج ساله نهم دولت (1996 تا 2000) 14 طرح جدید و بسیاری کارخانه های پایین دستی طرح ریزی شده بود که به منظور افزایش ظرفیت تولید برای تامین نیاز داخل بود. با وجود این سرمایه گذاری های عظیم و طرح های عمده، عرضه مواد پلاستیکی و فیبر[7]تامین کننده نیاز داخلی نبود و شکاف قابل توجهی وجود داشت.1 
 

وضعیت رقابت‌پذیری صنعت محصولات شیمیایی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت 
 

میزان رقابت پذیری یک صنعت در توانایی آن برای برآورد نیازهای کمی و کیفی بازار نهفته است. شاخص رقابت پذیری تجارت[8]، مزیت مقایسه ای آشکار شده[9]و سهم بازار می تواند برای اندازه گیری میزان رقابت پذیری جهانی یا داخلی یک صنعت یا محصول مورد استفاده قرار گیرد. 
 

برپایه شاخص رقابت پذیری تجارت، صنعت محصولات شیمیایی در چین، در حالت کلی، صنعتی ضعیف محسوب می شده است (قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت). این شاخص برای چین برای مدت زمان زیادی منفی بوده است. به طور مثال کسری تجاری صنعت محصولات شیمیایی در سال 1997 مقدار قابل توجه 6.5 میلیارد دلار بوده است که ناشی از واردات قابل توجه کالاهای نهایی شیمیایی و محصولات واسطه ای بوده است و به وضوح نشان گر عدم توانایی صنعت در برآورد نیازهای بازار داخل است. 
 

مزیت نسبی آشکار شده شاخص دیگری است که برای ارزیابی میزان رقابت پذیری یک صنعت به کار می رود. به طور کلی این موضوع پذیرفته شده است که زمانی که این شاخص برای صنعتی بالاتر از 2.5 باشد، صنعت مورد نظر به عنوان صنعتی مزیت نسبی قوی درنظر گرفته می شود. زمانی که این شاخص بین 1.25 تا 2.5 باشد صنعت با مزیت نسبی قابل قبول شناخته می شود و زمانی که این شاخص بین 0.8 تا 1.25 قرار می گیرد، صنعت دارای مزیت نسبی متعادل است و در نهایت زمانی که شاخص کمتر از 0.8 است، صنعت دارای عدم مزیت نسبی است. با این شاخص نیز صنعت محصولات شیمیایی در چین دارای وضعیت مناسبی نبوده است. در بین 33 محصول طبقه بندی شده در SITC[10]تنها 5 محصول برای چین دارای شاخص مزیت نسبی آشکار شده بالای 2.5 بوده اند و بخش قابل توجهی از محصولات (58 درصد از کل) این کشور دارای عدم مزیت نسبی بوده است2. جدول 1 میزان صادرات، واردات و شاخص میزان رقابت پذیری تجارت برای سالهای 1992 و 1997 را نشان می دهد. همانطور که در جدول نشان داده شده است اولاً اندازه شاخص برای کل محصولات شیمیایی برای هر دو سال منفی است هر چند در گذار از سال 1992 تا 1997 بهبود در شاخص ملاحظه می شود. علاوه بر این در سال 1997 در بین 13 فصل در دو بخش، شاخص رقابت پذیری تجاری برای 5 فصل مثبت است که کمتر از 30 درصد کل حجم تجارت را پوشش می دهند و نکته مهم اینکه بخش قابل توجهی از این حجم به خصوص در مورد صادرات، برای محصولات شیمیایی معدنی است. در رابطه با محصولات شیمیایی آلی (محصولات پتروشیمی) نیز حجم تجارت قابل توجهی مشاهده می شود که حجم صادرات و واردات در سال 1997 نزدیک هم بوده است و از سال 1992 تا 1997 هم میزان صادرات و هم میزان واردات افزایش چشم گیری داشته است و شاخص رقابت پذیری تجاری نیز بهبود یافته است. در سال 1992 چین به طور خالص وارد کننده محصولات آلی بوده است و در سال 1997 به طور جزئی صادر کننده خالص این مواد بوده است. علاوه بر این در سال 1997 61.57 درصد از کل صادرات محصولات بخش ششم[11]در فصل های 28 و 29 ، یعنی محصولات شیمیایی اساسی بوده است که سهم قابل توجهی است و با توجه به تراز تجاری منفی در فصل های بالاتر این بخش، نشان دهنده صادرات با ارزش افزوده پایین است. 
 

 
 

یکی از ضعف های مهم صنایع شیمیایی چین قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت غلبه بخش دولتی در سرمایه گذاری بود که با تکنولوژی پایین، تاخیر های متعدد در ساخت و راه اندازی و بهره وری پایین سرمایه همراه بود. از نظر میزان سرمایه گذاری خارجی، بخش شیمیایی در میانه صنایع قرار داشت. بزرگترین زیربخش شیمیایی- صنعت مواد خام و محصولات شیمیایی- نسبت به بقیه زیر بخش ها سرمایه خارجی کمتری را دریافت کرده بود. جدول 2 سهم سرمایه گذاری مستقیم خارجی در سرمایه گذاری های صنعت را نشان می دهد. همانطور که از جدول بر می آید صنعت موادخام و محصولات شیمیایی در مقایسه با صنعت دارویی، لاستیک و پلاستیک سهم کمتری از سرمایه گذاری خارجی را به خود جذب کرده بوده است. 
 

 
 

رشد خیره کننده تولید محصولات شیمیایی در چین بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت 
 

به دلیل اهمیت نزدیکی جغرافیایی در صنعت شیمیایی، با کاهش محدودیت های سرمایه گذاری در چین، شرکت های چند ملیتی به طور پیوسته در سال‌های انتهایی دهه نود میلادی و به خصوص بعد از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت فعالیت های شیمیایی خود را به دنبال مصرف کنندگان اصلی خود- صنایع اتومبیل، الکترونیک، ارتباطات و پارچه- به چین که دارای بازار بزرگ فروش و مزیت های هزینه ای به خصوص در مورد نیروی کار بود انتقال دادند. 
 

در سال 2004 صنعت محصولات شیمیایی چین دارای گردش مالی 137 میلیارد یورو و در جایگاه چهارم بزرگترین تولید کنندگان محصولات شیمیایی در جهان قرار داشت. در این سال آمریکا، ژاپن و آلمان در جایگاه بالاتر قرار داشتند. در سال 1994 میزان گردش مالی چین 50 میلیارد یورو و تنها 3.59 درصد از گردش مالی کل در دنیا بود که در سال 2004 به حدود 8 درصد رسیده بود. جدول 3 گردش مالی صنعت شیمیایی چین و مقدار متناظر برای کل دنیا را برای سال‌های 1994 تا 2004 نشان می هد.3 
 

 
 

 
 

میزان مصرف محصولات شیمیایی در چین در طی سال‌های 1994 تا 2004 رشد فزاینده ای را داشته است به طوری که در طی این مدت به طور متوسط سالانه 12.47 درصد مصرف محصولات شیمیایی در داخل رشد داشته است. جدول 4 نشان دهنده میزان مصرف محصولات شیمیایی در چین و کل دنیا است. در حالی که میزان رشد مصرف در کل دنیا به طور متوسط سالانه 4.41 درصد در طی این ده سال بوده است، چین مقدار رشد قابل توجه 12.47 درصد را تجربه کرده است. علاوه بر این سهم مصرف چین از کل مصرف دنیا به طور فزاینده ای رشد داشته است و از 4.36 درصد سال 1994 به 9.17 درصد در سال 2004 رسیده است. 
 

 
 

 
 

در طی سالیان گذشته تمرکز صنعت شیمیایی در چین روی تولید مواد شیمیایی اساسی همانند اتیلن، پروپیلن، آمونیاک و بنزن بوده است اما هدف دولت افزایش سهم صنایع پایین دستی به خصوص مواد شیمیایی ویژه[12]از کل تولید و رسیدن به خودکفایی در محصولات شیمیایی بوده است و این هدف همچنان دنبال می شود[13]. یک سری اقدامات برای ایجاد انگیزه سرمایه گذاری در این صنایع برای تولید مواد شیمیایی ویژه برنامه ریزی شد که نمونه آن ایجاد پارک صنعت شانگهای[14]برای دسترسی راحت تر به تکنولوژی جدید غربی بودکه به طور خاص برای این محصولات در نظر گرفته شده بود. 
 

دو سال انتهایی باقی مانده تا پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت و دوره بعد از الحاق، دارای مشخصه رشد خیره کننده تولید محصولات شیمیایی بوده است. در حالی که در سال 2003 چین 7.78 درصد از کل گردش مالی محصولات شیمیایی جهان را به خود اختصاص داده بود و چهارمین تولید کننده محصولات شیمیایی در جهان بود در سال 2013 با فروش 1047.3 میلیارد یورویی سهم 33.2 درصدی از کل فروش جهانی و بزرگترین تولید کننده محصولات شیمیایی با اختلاف بسیار زیاد با آمریکا و اتحادیه اروپا بوده است که 16.7 درصد از کل تجارت جهانی را به خود اختصاص داده است. گزارش بانک آلمان در سال 2005 پیش بینی می کرد که چین با رشد 10 درصدی سالانه در فروش سهم خود از بازار جهانی را تا سال 2015 به 13 درصد برساند در حالی که میزان رشد واقعی سالانه طی سال‌های 2004 تا 2013 مقدار بسیار قابل توجه 23 درصد بوده است. شکل 1 میزان فروش محصولات شیمیایی برای کشورهای مختلف را برای سال 2013 نشان می دهد. علاوه بر این نسبت سهم چین از بازار جهانی محصولات شیمیایی به سهم چین از تولید ناخالص داخلی کل جهان در طی سالهای 1999 تا 2013 به طور قابل توجهی افزایش یافته است4. این موضوع نشان دهنده توجه ویژه این کشور به بخش شیمیایی و به ویژه بخش پایین دستی از سال 2003 به بعد است. شکل 2 نسبت سهم بازار جهانی محصولات شیمیایی به سهم تولید ناخالص داخلی را برای اتحادیه اروپا، کشورهای عضو موافقت نامه تجارت آزاد آمریکای شمالی[15]، چین، ژاپن و آمریکای لاتین نشان می دهد. همانطور که در شکل نشان داده شده است در حالی که این نسبت برای چین رشد قابل توجهی را نشان می دهد برای بقیه موارد با کاهش این نسبت روبرو هستیم. 
 

 
 

 
 

 
 

 
 

هدف دولت چین ایجاد فرصت برای رشد هرچه بیشتر سهم صنایع پایین دستی شیمیایی از کل ارزش افزوده ایجاد شده در صنعت شیمیایی بوده است. با وجود سرمایه گذاری های قابل توجه در سال‌های انتهایی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت و سال‌های بعدی، میزان سهم تقاضای بازار برای مواد شیمیایی اساسی، که در صنایع بالادستی تولید می شوند، در سال 2003 بسیار قابل توجه بوده است. شکل 35سهم بخش های مختلف بازار محصولات شیمیایی در چین را برای سال 2003 نشان می دهد. همانطور که در شکل نشان داده شده است سهم مواد شیمیایی اساسی مقدار قابل توجه 58 درصد بوده است که نشان دهنده این است که بخش زیادی از ارزش افزوده بخش شیمیایی در این زیر بخش ایجاد می شده است. 
 

 
 

مقایسه آمار سالهای اخیر با آمار قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت 
 

جدول 5 آمار صادرات و واردات محصولات شیمیایی و شاخص رقابت پذیری تجارت طبق طبقه بندی HS را برای دو سال 2013 و 2014 نشان می دهد. مقایسه آمار صادرات و واردات برای دو سال 2014 و 1997 نشان می دهد که ارزش دلاری صادرات کل محصولات شیمیایی 13.15 برابر شده است و واردات 10.05 برابر شده است. علاوه بر این چین همچنان دارای شاخص رقابت پذیری در تجارت منفی است که نشان دهنده این است که چین همچنان وارد کننده خالص محصولات شیمیایی است اما مقدار این شاخص در سال 2014 نسبت به 1997 به مقدار 0.1328 رشد داشته است و از 0.1778- به 0.045- رسیده است. در رابطه با فصل 28، مواد خام شیمیایی معدنی، کاهش قابل توجه در شاخص مشاهده می شود که ناشی از ایجاد محدودیت های قابل توجه در مقابل صادرات مواد خام است که سبب افزایش جدی نسبت واردات به صادرات شده است. در سال 1997 چین صادرکننده خالص مواد شیمیایی آلی طبقه بندی شده در فصل 29 بود و شاخص رقابت پذیری تجارت در این سال 0.0520 بوده است اما در سال 2014 شاخص به مقدار 0.141- کاهش یافته است که نشان دهنده غلبه واردات در کل تجارت در این فصل است. در حالی که ارزش صادرات این فصل 13.38 برابر شده است ارزش واردات 19.71 برابر شده است که نشان از رشد تقاضای بسیار زیاد در بخش پایین دستی برای مواد خام این بخش و عدم تامین کامل تقاضای داخلی است. مقادیر مربوط به فصل های 39 و 40 نشان می دهند که چین هنوز نتوانسته است تمامی تقاضای داخلی مواد پلاستیکی را تامین کند و شاخص رقابت پذیری تجارت همچنان منفی است اما در هر دو فصل بهبود مشهودی مشاهده می شود. در حالی که شاخص رقابت پذیری تجارت در سال 1997 برای فصل 39 ، 0.3560- بوده است این شاخص در سال 2014 به مقدار 0.059- افزایش یافته است که نشان از موفقیت چین در افزایش عرضه مواد خام و واسطه‌ای این بخش به صنایع پایین دستی است. در فصل 40 نیز شاخص رقابت پذیری افزایش یافته و مثبت شده است. مقایسه سهم کالاهای اساسی شیمیایی در صادرات نشان می دهد که سهم 61.57 درصدی کالاهای اساسی در سال 1997 در فصول 28 و 29 از کل صادرات بخش ششم به 55 درصد در سال 2014 کاهش یافته است. این موضوع نشان می دهد که هنوز خام فروشی قابل توجهی وجود دارد. اما باید دقت کرد که میزان واردات در هر دو فصل نسبت به صادرات رشد بالاتری را تجربه کرده است و مقایسه سهم واردات کالاهای اساسی شیمیایی در دو سال نشان می دهد که این نسبت از 37.22 درصد سال 1997 به 56.08 درصد رسیده است که عامل اصلی آن رشد قابل توجه واردات در فصل 29 است و در این فصل چین با تراز تجاری منفی روبرو است که نشان دهنده تقاضای صنایع پایین دستی برای این بخش است. 
 

 
 

مالیات بر ارزش افزوده و سیاست صنعتی بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده 
 

تعرفه های بالا برای واردات کالاهای نهایی همانند اغلب کشورهای در حال توسعه یکی از مهمترین ابزاری های حمایت از صنایع پایین دستی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت در چین بوده است. با پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت و کاهش اجباری تعرفه های واردات، چین سیاست حمایتی جایگزین برای ایجاد ارزش افزوده بالاتر در داخل را دنبال کرده است. برای این هدف چین افزایش مالیات روی صادرات مواد خام را پیگیری کرد. در واقع رشد مالیات روی صادرات بعد از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت به طور معنی داری در صنایعی که کاهش کمتری در تعرفه واردات ناشی از الحاق به سازمان جهانی تجارت را تجربه کرده بودند بیشتر بوده است. به بیان دیگر بیشترین افزایش حمایت از طریق سیاست تجاری( به شکل مالیات بر صادرات کمتر یا معادلاً به طور نسبی یارانه بیشتر به صادرات) به صنایعی تعلق گرفته است که بیشترین کاهش در حمایت، ناشی از کاهش تعرفه را با پیوستن به سازمان جهانی تجارت متحمل شده اند. علاوه بر این افزایش در مالیات بر صادرات در چین به طور معنی داری برای مواد خام بیشتر از صنایع مربوط به کالاهای فراوری شده بوده است. 
 

صنعت شیمیایی چین همواره مورد توجه دولت بوده است و با سرمایه گذاری های عظیم صورت گرفته در سال‌های انتهایی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت و بعد از آن ظرفیت عظیمی در صنایع بالادستی شکل گرفته است . قبل از پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت سطح میانگین تعرفه واردات در سال 1999 برای مواد خام شیمیایی در فصول 28 و 29، 8.4 درصد بوده است که با پیوستن به سازمان جهانی تجارت حدود 3 درصد تعرفه واردات این محصولات به طور میانگین کاهش یافته و به 5.4 درصد رسیده است. محصولات طبقه بندی شده در این فصول بعد از فلزات و مواد خام معدنی بخش پنجم کمترین تعرفه واردات را در سال 1999 دارا بوده اند و بعد از مواد معدنی و فلزات کمترین کاهش در تعرفه واردات را بعد از پیوستن به سازمان جهانی تجارت تجربه کرده اند. در این چارچوب سیاستی با توجه به تقاضای فزاینده داخلی برای مواد خام و کالاهای واسطه‌ای شیمیایی و برای ایجاد انگیزه سرمایه گذاری در صنایع پایین دستی با ایجاد مزیت هزینه ای مواد خام و با توجه به عدم توانایی چین در تقاضای داخلی مواد خام و محصولات واسطه‌ای شیمیایی در سال‌های متمادی قبل از پیوستن به سازمان جهانی تجارت، در طی 10 سال از پیوستن به سازمان جهانی تجارت مالیات بر صادرات مواد خام شیمیایی[16]به طور میانگین 12.2 درصد افزایش یافته است که 11.3 درصد آن ناشی از کاهش نرخ بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده بوده است6. این رابطه بین کاهش کمتر در تعرفه واردت و افزایش بیشتر در مالیات بر صادرات در اینجا به این صورت است که به طور میانگین هر واحد درصد کاهش در تعرفه واردات فصول 28 و 29، با 4 واحد درصد افزایش در مالیات بر صادرات جایگزین شده است. این سیاست سبب افزایش عرضه مواد خام به داخل شده و نسبت ارزش واردات به صادرات مواد خام این فصول را افزایش داده است و بخشی از افزایش چشمگیر در رشد صنعت شیمیایی به خصوص صنایع پایین دستی را توضیح می دهد. این رخداد زمانی اهمیت خود را به طور کامل نشان می دهد که به این موضوع توجه شود که شرکت های بزرگ بالا دستی صنعت در سال‌های قبل از پیوستن پیوستن چین به سازمان جهانی تجارت شکل گرفته و بخش قابل توجه‌ی از ارزش افزوده صنعت را ایجاد می کردند اما در طی بیش از یک ده از پیوستن به سازمان جهانی تجارت رشد صنایع پایین دستی سبب شده بخش بیشتری از ارزش افوزده صنعت در بخش پایین دستی ایجاد شود به طوری که هم اکنون بیش از 60 درصد تقاضای داخل برای محصولات شیمیایی مربوط به صنایع پایین دستی است. 
 

نتیجه گیری 
 

هدفمندی، هدفگذاری و همگونی در استراتژی توسعه صنعتی چین قابل ردیابی در این مطالعه است. تکمیل زنجیره ارزش و حلقه های خوشه های صنعتی در چین هم از بعد افزایش ارزش افزوده در تولید که منجر به انعکاس ارزش افزوده در رشد دو رقمی اقتصادی به مدت بیش از 20 سال در این کشور شد، به غیر از این دستاورد مهم و اساسی امکان تبدیل شدن چین به صادر کننده اول دنیا را هم فراهم کرد. از این هم که بگذریم یکی از مهمترین بروندادهای این استراتژی افزایش قابل توجه فرصتهای کاری در صنایع کوچک و متوسط بود، امری که صرفاٌ با توسعه صنایع بزرگ و سرمایه بر محقق نمی شد. افزایش و رقابتپذیر نمودن تولید در کشور همزمان با ایجاد اشتغال پایدار ضرورتی انکار ناپذیر است. در این راستا و با بهره گیری از این مطالعه و مطالعاتی که پیشتر در این خصوص از سوی نگارنده منتشر شده است، بر نیاز و ضرورت اجرایی کردن مجموعه اقدامات زیر تأکید می گردد: 
 

1- با اتخاذ سیاست‌های مالیاتی، شیب قیمت مواد اولیه تولید صنایع بزرگ به سمت تأمین و تقویت صنایع مکمل داخلی برگردد. در این راستا لازم است که معافیت مالیات بر درامد صادرات مواد اولیه پتروشیمی، پالایشی و فلزات پایه حذف شود. 
 

2- با تعریف یک ساز و کار سنجش آستانه رقابت‌پذیری، استرداد مالیات ارزش افزوده در صادرات مواد اولیه کلاٌ یا جزئاٌ متوقف شود. 
 

3- در بخشهایی که لازم است، نرخ خوراک یا سایر حقوق دولتی صنایع بزرگ، برای جبران اثر هزینه ی دو بند فوق، بازنگری و تعدیل شود به نحوی‌که سودآوری متعارف این صنایع برقرار باشد. 
 

4- برای ایجاد صنایع بزرگ جدید یا توسعه تولید صنایع بزرگ موجود، تخفیف‌های خوراک به میزان 20-15درصد به مدت 5-3 سال از زمان بهره برداری در نظر گرفته شود به نحوی‌که ایران جذاب‌ترین قطب سرمایه گذاری صنایع پتروشیمی پالایشی و فلزات پایه باقی بماند. 
 

5- نظام رگولاتوری برای حوزه نفت، پتروشیمی و سایر بخشهایی که انحصار دولتی یا قانونی وجود دارد طراحی و راه اندازی شود. 
 

6- در صورت امکان تغییر فناوری، سازو کاری برای تغییر خوراک پتروشیمیهای مصرف کننده خوراک مایع، به خوراک گاز با استفاده از تسهیلات ماده 12 تدارک دیده شود. 
 

7- کلیه مشوق‌های صادراتی برای صنایع بزرگ (از جمله جوایز صادراتی، انتخاب به عنوان صادرکننده نمونه و مانند اینها) حذف شود و منابع آن به تشویق صنایع مکمل آنها (صنایع کوچک و متوسط) منتقل شود. 
 

8- به عوض مشوق‌های صادراتی برای صنایع بزرگ، مشوق‌ها و الزاماتی در راستای نوآوری، تحقیق و توسعه و سازگاری با محیط زیست مقرر شود تا موجب شود صنایع بزرگ به بومی سازی فناوری‌ها و بهره وری بیشتر سوق یابند و مخاطرات محیط زیستیشان به حداقل برسد. 
 

9- برای رقابتی نگه داشتن بازار مواد اولیه و جلوگیری از تنبلی حاصل از اتکا به منابع ارزان، حقوق ورودی مواد اولیه تولید داخل (محصولات صنایع بزرگ) به سطح صفر کاهش یابد. 
 

10- با توجه به اینکه مجموعه اقدامات فوق بازار داخلی مواد اولیه و همچینین محصولات صنایع مکمل آنها را رقابتی خواهد کرد، کلیه مداخلات دستوری دولت در قیمت گذاری تولیدات این صنایع متوقف شود. 
 

 
 

مراجع 
 

 
  
  Lu, L. & Todeva, E. The Petrochemical Industry In China - Government Regulation And Development Policies. 14–16 (2000). 
  XUEGONG, SUN. THE COMPETITIVENESS OF CHINA'S CHEMICAL SECTOR : ASSESSMENT AND IMPLICATIONS FOR EVSL POLICY. 135–154 
  Frank, H. Chemical industry in China : Overtaking the competition. (2015). 
  Pflug, K. Measuring China ’ s Importance. 2015 (2015). 
  Ihrcke, J. Study on the Future Opportunities and Challenges of EU-China Trade and Investment Relations Study 1 : 1–68 
  Garred, J. Export Taxes , Industrial Policy and the Value Chain in China After WTO. (2014). 
  
 

 
 

____________________________________________ 
 

[1]شامل صنعت پایین دستی پتروشیمی 
 

[2]Manufactured goods 
 

[3]commodities 
 

[4]شامل صنعت پالایشگاهی 
 

[5]Open Doors 
 

[6]China Petroleum & Chemical Corporation 
 

[7]fiber 
 

[8]Trade competitiveness index (TCI) 
 

[9]Revealed comparative advantage (RCA) 
 

[10]Standard International Trade Classification 
 

[11]Chemicals or allied 
 

[12]Specialty chemicals 
 

[13]در دوازدهمین برنامه پنج ساله (2011 تا 2015) دولت به دنبال رسیدن به خودکفایی در محصولات شیمیایی، ایجاد national champions با دسترسی به تکنولوژی مدرن غربی و دسترسی ایمن به مواد خام، سرمایه گذاری دولتی با مزیت دسترسی به مواد خام و انرژی بوده است. 
 

[14]Shanghai industry park 
 

[15]NAFTA 
 

[16]فصل 28 و 29، بخش ششم تا جایی که کالاها به عنوان ماده شیمیایی توصیف می شوند.
اتاق خبر بودجه 10میلیاردی اطفای حریق جنگل‌ها Tue Dec 13 09:35:04 IRST 2016
اتاق خبر دلار از 6000 تومان رد شد؛ سکه به 2 میلیون نزدیک Mon Apr 09 21:20:03 IRDT 2018
اتاق خبر چه چیزی کمر آب کشور را شکست؟ Fri Jul 21 11:49:03 IRDT 2017
اتاق خبر پیام‌رسان‌های داخلی کجای میدان رقابت قرار دارند؟ Mon Aug 20 12:16:07 IRDT 2018
اتاق خبر ایران انتظار ندارد مشتریان نفتی معافیت بگیرند Sat Jun 23 11:40:07 IRDT 2018
اتاق خبر چه کسانی آیت‌الله خامنه‌ای را ترور کردند؟ Tue Jun 27 18:28:05 IRDT 2017
اتاق خبر ادامه روند کاهشی نرخ مرغ Tue Jan 08 19:05:03 IRST 2019
اتاق خبر معافیت ترکیه از تحریم‌های ضد ایرانی فردا مشخص می‌شود Sun Nov 04 16:33:04 IRST 2018
اتاق خبر رانندگان به تجمع تشویق شدند؟ Thu Dec 13 18:44:05 IRST 2018
اتاق خبر کشورهای برنده در دعوای چین و آمریکا Sun Apr 08 16:41:07 IRDT 2018
اتاق خبر رشد شاخص دلار و افت بهای طلا در بازارهای جهانی درپایان ژانویه 2017 Wed Feb 01 14:09:02 IRST 2017
اتاق خبر دروغ بزرگ آمریکایی‌ها Mon Oct 29 10:26:07 IRST 2018
اتاق خبر پیگیری قضایی نعمت‌زاده در مورد تهمت یکی از نامزدهای ریاست جمهوری Sun May 14 12:57:02 IRDT 2017
اتاق خبر افزایش 2000 واحد تولیدی در دستور کار Sat May 12 13:24:03 IRDT 2018
اتاق خبر شکست سیاست آزادسازی بلیت هواپیما Wed Aug 30 21:09:03 IRDT 2017
اتاق خبر حل مشکل مرغداران معطل تصمیم‌گیری سه مرجع Sun Jun 03 15:04:03 IRDT 2018
اتاق خبر اعلام کرد آغاز کشت گندم Mon Sep 18 10:17:05 IRDT 2017
اتاق خبر 180 میلیون شغل زنان در معرض خطر قرار دارد Wed Oct 10 11:13:06 IRST 2018
اتاق خبر مصرف بنزین در تیرماه به مرز سه میلیارد لیتر رسید Fri Aug 03 09:36:10 IRDT 2018
اتاق خبر هندوانه ایرانی هیچ مشکلی ندارد Mon Jul 03 13:53:04 IRDT 2017
اتاق خبر دلار امروز هم گران شد Sat Feb 03 14:13:04 IRST 2018
اتاق خبر تهران با وجود 2 درصد خاک کشاورزی، 5 درصد تولید محصول دارد Tue Mar 27 20:42:03 IRDT 2018
اتاق خبر دولت 40 هزار میلیارد وام گرفت Wed Feb 01 12:19:02 IRST 2017
اتاق خبر آمریکا یک شرکت آسیایی را به دلیل انجام تراکنش با ایران جریمه کرد Fri Aug 25 13:57:04 IRDT 2017
اتاق خبر قیمت سکه طرح جدید امروز شنبه 29دیماه، 3میلیون و 945 هزار تومان شد Sat Jan 19 17:37:02 IRST 2019
اتاق خبر مارک موبیوس: هیچ کس نباید در عربستان سعودی سرمایه‌گذاری کند Wed Jan 09 10:52:02 IRST 2019
اتاق خبر درخواست از شورای امنیت کشور برای رفع فیلتر شبکه‌های اجتماعی Wed Jan 03 12:17:03 IRST 2018
اتاق خبر متروکه شدن 12هزار کانتینر در بندر شهیدرجایی Sun Jan 13 16:09:02 IRST 2019
اتاق خبر نتانیاهو دروغ‌پردازی است که جز دغل‌کاری کالایی برای عرضه ندارد Tue May 01 09:25:04 IRDT 2018
اتاق خبر افزایش دستمزد 96 از نگاه دیگر Wed Mar 15 17:41:01 IRST 2017
اتاق خبر اختلال در فرآیند بیمه کارگران ساختمانی Sun Nov 19 09:38:03 IRST 2017
اتاق خبر اجماع بدون مصلحت‌سنجی Mon May 28 10:32:47 IRDT 2018
اتاق خبر فرونشست زمین تهران؛ سالی 36 سانتیمتر Sat Jun 30 22:07:04 IRDT 2018
اتاق خبر مرکل: لندن درباره وضعیت پس از خروج از اتحادیه اروپا هیچ توهمی نداشته باشید Fri Apr 28 00:07:02 IRDT 2017
اتاق خبر توقف خرید و فروش‌های خیابانی ارز Fri Mar 02 08:58:37 IRST 2018
اتاق خبر سود پورشه از فروش هر خودرو چقدر است؟ Fri Mar 24 15:49:02 IRDT 2017
اتاق خبر تحمیل تکالیف نابجا Tue Jan 01 08:45:25 IRST 2019
اتاق خبر بازار سهام رشد کرد Mon Jan 07 14:36:02 IRST 2019
اتاق خبر بورسی‌ها فروشنده شدند Sat Oct 13 13:50:15 IRST 2018
اتاق خبر متعادل شدن قیمت مرغ Wed Mar 29 12:32:02 IRDT 2017
اتاق خبر جزئیات تغییر سال پایه آماری رشد اقتصادی و تورم96 Sat Apr 08 08:00:03 IRDT 2017
اتاق خبر تازه‌ترین خبرها از کارت سوخت Thu Oct 25 16:12:05 IRST 2018
اتاق خبر شلیک موشک کره شمالی 4 بازار جهانی را تکان داد Tue Aug 29 10:26:02 IRDT 2017
اتاق خبر شبکه بانکی بیش از پیش به کمک تولید و اشتغال می‌شتابد Sun Apr 09 13:49:02 IRDT 2017
اتاق خبر بیشترین و کمترین افزایش دستمزدها متعلق به کدام کشورهاست؟ Mon Jan 29 17:40:04 IRST 2018
اتاق خبر انتقام گیری به سبک داعش Mon Jul 10 14:29:00 IRDT 2017
اتاق خبر رایج‌ترین روش‌های جستجوی شغل Tue Oct 23 12:50:11 IRST 2018
اتاق خبر ضرورت «نقشه راه» منسجم در رفع مشکلات اقتصادی Sat Aug 05 09:06:02 IRDT 2017
اتاق خبر تصمیمات خلق‌الساعه دلیل معامله نشدن گواهی صادراتی ارز در بورس Mon Jul 09 16:48:04 IRDT 2018
اتاق خبر کسری 1.4 میلیون مسکن در کشور Tue Jul 04 11:24:03 IRDT 2017
اتاق خبر کدام بانک؟ کدام ورشکستگی؟ Sat Apr 22 10:17:04 IRDT 2017
اتاق خبر تامین ارتباطات لازم برای ثبت نام انتخابات شوراها Thu Mar 23 19:03:03 IRDT 2017
اتاق خبر مخابرات ایران دیجیتالی می‌شود؟ Tue Sep 12 09:52:03 IRDT 2017
اتاق خبر ماجرای استعفای دسته‌جمعی 7 معاون وزیر صنعت Mon Sep 24 10:09:04 IRST 2018
اتاق خبر قیمت پرتقال شب عید 3100 تومان اعلام شد Thu Jan 03 19:40:02 IRST 2019
اتاق خبر جنجال اسکناس‌های حیوانی در انگلیس Fri Feb 17 16:18:01 IRST 2017
اتاق خبر طرح جدید برای ارائه کارت های بازرگانی Wed Jun 27 10:08:04 IRDT 2018
اتاق خبر کاهش سود وام مسکن شامل چه کسانی می‌شود؟ Wed Apr 25 14:59:06 IRDT 2018
اتاق خبر نام بانک جدید مشخص شد Mon Apr 30 12:15:17 IRDT 2018
اتاق خبر سرابی به نام«زمین مجانی»در بافت فرسوده Wed Feb 14 09:11:02 IRST 2018
اتاق خبر جزئیات اولویت‌بندی کالاها برای تخصیص ارز Tue Jun 19 08:54:03 IRDT 2018
اتاق خبر هیجانی و کوتاه‌مدت وارد بازار بورس نشوید Wed Jun 20 11:05:03 IRDT 2018
اتاق خبر سلام ایران به جام‌جهانی از دوحه Fri Mar 24 16:18:09 IRDT 2017
اتاق خبر وسعت آلودگی نفتی سانچی سه برابر شد Mon Jan 22 17:34:05 IRST 2018
اتاق خبر افزایش 39 درصدی تولید خودرو در کشور Thu Jan 26 16:47:02 IRST 2017
اتاق خبر مردم به دنبال سرمایه‌گذاری‌های بی‌خطر در بورس Wed Oct 24 18:11:06 IRST 2018
اتاق خبر افت دلار به پایین‌ترین قیمت در 2 ماه اخیر دلار و پوند و ین Fri Sep 21 13:22:05 IRDT 2018
اتاق خبر نکاتی که باید قبل از گرفتن مرخصی بدانید Sun Jul 15 11:42:04 IRDT 2018
اتاق خبر هند طرحی جدید برای میدان گازی ایران پیشنهاد می‌دهد Thu Apr 05 10:31:03 IRDT 2018
اتاق خبر لزوم سرعت گام‌های آهسته افزایش قیمت آب Sat Mar 04 10:53:04 IRST 2017
اتاق خبر هماهنگی زمان‌بر برای اجرای برنامه‌های اشتغال Sat Jan 20 16:26:02 IRST 2018
اتاق خبر چالش‌های واگذاری پروژه‌های عمرانی Sat Sep 08 08:51:28 IRDT 2018
اتاق خبر شیوه انتخاب وزرا غیر علمی است Sat Aug 12 11:32:27 IRDT 2017
اتاق خبر وانت سانتاکروز هیوندای هم می‌آید+عکس Fri Aug 24 20:41:04 IRDT 2018
اتاق خبر قیمت مرغ 9800 تومان تعیین شد Mon Nov 19 14:35:02 IRST 2018
اتاق خبر آقای وزیر برای تامین «بطری» آستین بالا زد Sun Aug 12 14:28:07 IRDT 2018
اتاق خبر ایران 60 درصد نفت صادراتی خود را روانه بازار آسیا کرد Tue Nov 07 18:23:03 IRST 2017
اتاق خبر مذاکرات توپراس ترکیه برای معافیت از تحریم‌های ایران Thu Oct 18 13:45:04 IRST 2018
اتاق خبر قیمت طلا تکان نخورد Thu Dec 20 15:09:04 IRST 2018
اتاق خبر بی تفاوتی بانک مرکزی و نیروی انتظامی به دلالان ارز فردایی Thu Feb 15 13:06:02 IRST 2018
اتاق خبر سهم88درصدی نفت در رشد اقتصادی! Fri Mar 24 16:05:01 IRDT 2017
اتاق خبر صعود طلا به بالای مرز 1200 دلار Tue Aug 21 14:50:06 IRDT 2018
اتاق خبر قوه قضاییه، نیازمند استراتژی اقتصادی Tue Jul 18 10:23:32 IRDT 2017
اتاق خبر بانک‌ها به برنامه‌های مسکن کمک نکردند Wed Dec 20 11:20:20 IRST 2017
اتاق خبر 167هزار میلیارد ریال برای رونق واحدهای تولیدی کشور پرداخت شده است Wed Mar 01 10:59:02 IRST 2017
اتاق خبر خیز بورس برای سقف‌شکنی Sat Jul 22 08:21:45 IRDT 2017
اتاق خبر کره‌جنوبی، میانجی کره‌شمالی – آمریکا می‌شود Thu May 17 10:55:04 IRDT 2018
اتاق خبر احتمال تلافی جویی اعضای اوپک علیه قطر Mon Dec 03 19:55:04 IRST 2018
اتاق خبر تاکید شریعتمداری بر توسعه روابط با کردستان عراق Wed May 02 22:03:03 IRDT 2018
اتاق خبر تعادل بازار مسکن با فشار مالیاتی به هم می‌خورد Fri Jan 04 16:45:02 IRST 2019
اتاق خبر مردم امسال کمتر موز خوردند Tue Jun 19 10:28:03 IRDT 2018
اتاق خبر نرخ تورم تولید کننده به 8.9 درصد رسید Mon Oct 30 20:02:04 IRST 2017
اتاق خبر نحوه قیمت‌گذاری تجهیزات و ملزومات پزشکی مشخص شد Thu Apr 12 16:47:03 IRDT 2018
اتاق خبر کدهای سهامداران خارجی از مرز 800 عبور کرد Fri Mar 31 14:18:02 IRDT 2017
اتاق خبر ادامه روند کاهش قیمت نفت در بازار جهانی Tue Aug 08 14:25:03 IRDT 2017
اتاق خبر آیا دونالد ترامپ می‌تواند هیتلر جهان جدید باشد؟ Sat Feb 11 10:43:12 IRST 2017
اتاق خبر لغو عوارض عبور ازترکمنستان Sun Apr 30 09:43:02 IRDT 2017
اتاق خبر صرفه جویی در مصرف منابع آب با اجرای کنوانسیون آب توازن Tue Sep 12 22:19:03 IRDT 2017
اتاق خبر واکنش معاون امور مطبوعاتی به سخنان میرسلیم Fri May 05 20:08:02 IRDT 2017
اتاق خبر توضیحات زنگنه در خصوص کاهش قیمت نفت Wed Jun 21 19:02:03 IRDT 2017
جماران فعالیت زندان‌های استان البرز در حوزه کتابخوانی شایسته تقدیر است Sun Apr 29 18:07:53 IRDT 2018
دولت بهار ویسی حرفی از خداحافظی نزده است Mon Feb 20 16:12:00 IRST 2017
شبکه اطلاع رسانی دانا فروشگاه‌های بزرگ بلای جان سوپر مارکت‌ها در خمین/له شدن 700 خرده فروشی زیر چرخ فشار اقتصادی Thu Jan 04 10:41:03 IRST 2018
بی باک نیوز قیمت جهانی طلا و نقره تا پایان امسال 4 درصد دیگر افزایش خواهد یافت Sat Apr 08 11:34:01 IRDT 2017
خبرگزاری تسنیم قساوت قلب و کم خوابی بر اثر تغذیه بد /موفق‌ترین کشور غذای حلال Tue Dec 26 12:03:24 IRST 2017
ایسکانیوز تظاهرات گسترده در مخالفت با نژاد پرستی دولت اتریش Fri Oct 05 11:00:00 IRST 2018
خرداد نیوز امضای قرارداد تسلیحاتی میان انگلیس و قطر Sun Sep 17 21:23:48 IRDT 2017
صراط عکس/ دیدار ظریف با وزیرامورخارجه هند Wed Jan 09 10:59:33 IRST 2019
تیک عکس/ پروفسور مجید سمیعی در کودکی! Sun Apr 30 15:40:57 IRDT 2017
خبرگزاری نسیم پیش‌بینی درآمد 570 میلیاردی استقلال و پرسپولیس در سال 98 + سند Tue Dec 25 14:20:02 IRST 2018
آریا توافق هسته ای ایران یک اشتباه محاسباتی نبود/ برجام ارزش اقدامات دیپلماتیک را نشان می دهد Thu Oct 27 14:02:42 IRST 2016
خرداد نیوز دو بازیگر پیدا و پنهان که از تحریم نفت ایران سود می برند Sun Jul 08 23:42:18 IRDT 2018
صبحانه با خبر ترفند جدید بانک‌ها برای سودآوری Mon Sep 18 13:00:46 IRDT 2017
اعتبار نیوز انهدام باند چک های بلامحل Sun Jan 15 10:52:00 IRST 2017
خبرگزاری تسنیم ریاست دوره‌ای رومانی، چالشی برای اتحادیه اروپای در مسیر ضعف روزافزون درسال 2019 Tue Jan 01 19:59:26 IRST 2019
پارس نیوز لاریجانی:پیشرفت صنعت خودروسازی نیازمند تحقیق و توسعه است Mon Mar 06 14:32:19 IRST 2017
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین گزارش هیات بررسی حادثه پلاسکو/کوتاهی وزارت کار در بازرسی ایمنی Sat Apr 08 13:00:28 IRDT 2017
آنا استفاده از کلمات لاتین در اماکن عمومی حالت فرهنگی و هویت جامعه اسلامی را مخدوش کرده است Wed May 16 12:26:36 IRDT 2018
میزان کاهش دمای هوای شهرهای شمالی در تعطیلات عید فطر/ افزایش 7 درجه‌ای دمای هوا در شهرهای جنوبی Sun Jun 25 08:17:58 IRDT 2017
عصر ایران سفر نماینده سازمان ملل در امور یمن به ایران Sat Aug 12 12:37:57 IRDT 2017
اقتصاد آنلاین صادرات شیرخشک را متوقف کنید! Fri Aug 10 23:14:56 IRDT 2018
بولتن نیوز تیم ملی وزنه برداری چین یکسال محروم شد Tue Aug 29 14:43:36 IRDT 2017
ورزش 3 تایم لپس زیبا از نقاشی زلاتان Wed May 03 12:00:00 IRDT 2017
آفتاب ثبت نام آزمون EPT اردیبهشت ماه دانشگاه آزاد اسلامی آغاز شد Thu Apr 26 16:29:57 IRDT 2018
خبرگزاری مهر 120 نقطه حادثه خیز در جاده های استان زنجان شناسایی شده است Wed Apr 05 08:40:58 IRDT 2017
پول نیوز کمیته امداد: هر خانوار ماهانه 8 هزار تومان صدقه پرداخت می‌کند Sat Jan 27 15:14:44 IRST 2018
باشگاه خبرنگاران ابتلای یک میلیون و دویست هزار ایرانی به بیماری نادر Sun Feb 26 15:44:35 IRST 2017
خبرگزاری مهر باید برای راهیان نور ردیف اعتباری تخصیص داد/اهدای جایزه باروت خیس Fri Mar 10 22:28:53 IRST 2017
مشرق نیوز بازگشت پرسپولیس توسط هواداران رقم خورد Tue Sep 18 16:17:00 IRDT 2018
بی باک نیوز حذف قفل گوشی بدون پاک شدن اطلاعات j500h Tue Mar 21 09:19:02 IRST 2017
خبرگزاری جمهوری اسلامی سخنان رئیس جمهوری در بدو ورود به قزوین Sun Apr 23 16:08:00 IRDT 2017
پارسینه دانش‌آموزان هرمزگانی شنبه تشییع می‌شوند Fri Sep 01 17:26:08 IRDT 2017
پارس نیوز مربی و مدیران تکراری دراستقلال! Mon Sep 18 09:28:33 IRDT 2017
جوان آنلاین اقتصاد مقاومتی و حمایت از کالای ایرانی باید عملیاتی شود Sat Apr 07 14:55:37 IRDT 2018
جام جم آنلاین ورشکستگی با ولخرجی‌های عشق پیری Fri Sep 22 05:30:00 IRST 2017
جماران کارگر اراکی بر اثر سقوط از آسانسور جان سپرد Sun Oct 29 10:05:58 IRST 2017
نامه نیوز تنها در 5 روز کبدتان را پاک سازی کنید! Thu May 10 09:46:41 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران عملیات سوخت‌گیری هواپیمایی به بخش خصوصی واگذار می‌شود Wed May 09 11:15:24 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران آشنایی با روش تهیه ترشی لیمو به سبک هندی Sun Jan 21 14:32:49 IRST 2018
انتخاب فیلم/ روایت اژه ای از ماجرای محدودیت های رئیس دولت اصلاحات Sun Oct 08 17:13:51 IRST 2017
روزنو افشاگری داور بازی ایران و پرتغال: از من خواسته شد علیه ایران سوت بزنم/ التماس یک پسر بچه باعث شد رونالدو را اخراج نکنم! Thu Jul 26 14:20:01 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران بازگردانده نشدن گنجینه جوبجی به موزه رامهرمز Wed Jun 21 14:42:10 IRDT 2017
خبرگزاری دانشجویان ایران از طولانی بودن کشیک‌های بیمارستانی تا مهاجرت اجباری Thu Aug 23 13:10:32 IRDT 2018
ایران آنلاین تدارک نوروزی در مناطق گردشگری ایران از انزلی تا اروند Mon Feb 20 18:08:20 IRST 2017
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین قدس زندگی 8884 Sun Jan 20 00:01:00 IRST 2019
باشگاه خبرنگاران نگاهی گذرا به مهمترین رویدادهای 14 فروردین در مازندران Tue Apr 04 07:15:02 IRDT 2017
خبرگزاری تسنیم مشکلات فروش بلیت جشنواره فیلم فجر تکرار نمی‌شود Thu Jan 11 10:35:24 IRST 2018
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین 4 سال فرصت طلایی در دولت یازدهم سوخت‌/‌ناگفته‌هایم‌ را در برنامه تلویزیونی چهارشنبه شب ‌خواهم گفت Wed May 17 07:46:28 IRDT 2017
روزنو تولد نوزادی با 3 دست / عکس Sun Dec 30 12:27:05 IRST 2018
تی نیوز دولت فهرست دلالان و مختلفان ارزی را منتشر کند/ تک نرخی کردن قیمت دلار اقدام مثبتی بود Wed Apr 11 13:36:42 IRDT 2018
خبرگزاری بین المللی قرآن ویژه برنامه‌های آستان مقدس عباسی در ماه رمضان Sat May 27 15:17:20 IRDT 2017
انتخاب آشنایی با سیستم احیای قلبی، ریوی، مغزی هوشمند +ویدئو Fri Mar 02 14:37:26 IRST 2018
خبرگزاری فارس سایپا در خانه حریف، پیروز میدان شد Fri Feb 17 18:38:00 IRST 2017
خبرگزاری دانشجو یونیسف:وضعیت بهداشتی در یمن فاجعه بار است Mon May 15 19:13:26 IRDT 2017
خبرگزاری بین المللی قرآن آشنایی با «کانون آموزش قرآن» در یازدهمین نشست «با یاوران وحی» Sun Sep 03 08:25:17 IRDT 2017
باشگاه خبرنگاران آشنایی با تیم ملی فوتبال بلژیک در جام جهانی روسیه Fri May 18 07:00:58 IRDT 2018
خبرگزاری دانشجویان ایران خاطرات یک دیده‌بان در کتاب «حاجی فیروز» رونمایی می‌شود Wed Feb 15 12:06:12 IRST 2017
واحد مرکزی خبر تولید 30 درصد میوه آذربایجان شرقی در مراغه Mon Dec 10 08:49:43 IRST 2018
تی نیوز شاهد مدل جدیدی از سربازگیری توسط داعش هستیم Tue Apr 10 13:36:20 IRDT 2018
آفتاب رانندگی در مستی چه مجازاتی دارد؟/ معرفی 15راننده معتاد در تعطیلات نوروزی به دادگاه فقط در یک استان Sun Mar 26 12:31:29 IRDT 2017
باشگاه خبرنگاران آغاز انتخاب رشته کارشناسی ارشد 97 دانشگاه آزاد از امروز Fri Jul 06 09:01:10 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران آهنگ «شمشیر» حامد زمانی منتشر شد+ صوت Sat Sep 02 14:06:01 IRDT 2017
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین خراسان شمالی از هدفگذاری اعلام شده در حوزه ایجاد اشتغال فراتر رفت Wed Feb 21 10:24:49 IRST 2018
جوان آنلاین نظریه‌پردازی ما فرمایشی شده است Tue Apr 10 21:50:02 IRDT 2018
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین امیدواریم مشکلات سیاسی ونزوئلا با راههای قانونی حل و فصل شود Thu Jan 24 11:48:16 IRST 2019
خبرگزاری جمهوری اسلامی 50 طرح عمرانی و خدماتی شهرستان سلماس آماده بهره برداری است Sat Aug 06 20:56:00 IRDT 2016
خانه ملت مردم با حضور بی‌بدیل در انتخابات ایران را سرافراز کردند Sat May 20 13:44:00 IRDT 2017
آریا پاسخ دادستانی به وزیر ارتباطات: فیلترینگ با سلیقه شخصی نیست Tue Jul 18 14:01:29 IRDT 2017
باشگاه خبرنگاران همکاری شرکت تات نفت روسیه در پروژه‌های نفتی ایران Fri Oct 27 19:22:57 IRST 2017
ایسکانیوز نخست وزیر لیبی امروز در مسکو Wed Mar 01 16:29:04 IRST 2017
نامه نیوز روزنامه اسپانیایی:دولت ترامپ به دنبال عصبانی کردن شهروندان ایرانی برای فشار آوردن به دولت حسن روحانی است/شرایط تهران و پیونگ یانگ بسیار متفاوت است/امکان موفقیت ترامپ در مورد ایران بسیار ضعیف است Sun Aug 05 06:35:01 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران زیر گرفتن چهار نفر پس از تصادف در مسابقه اتوموبیل رانی + فیلم Mon Aug 20 07:49:45 IRDT 2018
صراط سقوط مرگبار زن 24 ساله از طبقه چهارم در کامرانیه Thu Apr 05 17:20:58 IRDT 2018
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین اشتغال کشور در حال یخ زدگی/بازار پتوی قاچاق گرم است Mon May 15 12:25:57 IRDT 2017
خبرگزاری نسیم تراز سطح آب دریاچه ارومیه 10 سانتی‎متر کم شد Mon Feb 26 15:44:03 IRST 2018
پایگاه خبری الف کیهان: چرا 3 کشور اروپایی عضو برجام میزبانی کانال مبادلات مالی را نمی‌پذیرند؟ Thu Nov 15 12:00:00 IRST 2018
خبرگزاری جمهوری اسلامی 2460 هکتار اراضی خراسان جنوبی به آبیاری نوین مجهز شد Mon Aug 20 12:17:00 IRDT 2018
خبرگزاری بین المللی قرآن نوسازی حرم‌های مطهر به پایان رسیده است/ ساخت بین‌الحرمین در کاظمین Sat Mar 04 13:24:29 IRST 2017
بولتن نیوز افتخار کیهانی Tue Feb 14 10:07:49 IRST 2017
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین متأسفانه آخوندی تحرکات لازم را در حوزه مسکن ندارد/ انتظار داریم دولت نیز صدای مردم و نمایندگان ملت را بشنود Wed Sep 12 16:02:57 IRDT 2018
نامه نیوز دلار امروز هم گران شد Mon May 28 12:15:58 IRDT 2018
انتخاب وارد کردن بانوان داخل استادیوم‌ها یک‌ خطر است / احتمالا در آینده بانوان و آقایان به صورت مختلط فوتبال را در استادیوم مشاهده خواهند کرد / باید غیرت دینی ما بجوشد / نباید اجازه این کار‌ها را بدهیم Thu Oct 18 11:14:41 IRST 2018
واحد مرکزی خبر 90 درصد جاده های کُردستان ایمن نیست Thu Dec 21 11:06:07 IRST 2017
پارسینه برخی مدارس اردبیل فردا تعطیل است Mon Jan 14 22:23:10 IRST 2019
خبرگزاری حوزه تصاویر/ بازدید سخنگوی مدیریت حوزه‌های علمیه از رسانه رسمی حوزه Thu Oct 26 14:00:00 IRST 2017
آرا نیوز بازگشت 4 هزار نفر از حجاج به کشور/ 24 شهریور بازگشت آخرین گروه حجاج ایرانی Wed Aug 29 08:44:28 IRDT 2018
بنکر وظایف توسعه گران در بافت های فرسوده Thu Feb 22 10:09:11 IRST 2018
اعتدال آمریکا در جایگاه ارزیابی حقوق بشر نیست Sat Mar 04 15:13:34 IRST 2017
بی باک نیوز فراهم شدن امکان سفر قانونی تمام اتباع افغانستانی مقیم ایران به عتبات عالیات + جزئیات Thu Oct 27 10:28:01 IRST 2016
خبرگزاری تسنیم دولت دوم روحانی اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم را در اولویت قرار دهد Sat May 20 15:58:58 IRDT 2017
باشگاه خبرنگاران افتخارآفرینی خبر مرکز فارس در جشنواره مراکز استان‌ها Mon Aug 27 19:21:56 IRDT 2018
انتخاب کابینه انگلیس امروز درباره مداخله نظامی در سوریه تصمیم می‌گیرد Thu Apr 12 11:08:05 IRDT 2018
انصاف یک بام و دو هوا در واکنش‌ها به انتخاب شهردار Wed Apr 25 10:35:32 IRDT 2018
ساعت24 سه نکته از سه هفته نخست لیگ هفدهم/ آبی مدعی، قرمز گرسنه و جای خالی قطب سوم Mon Aug 14 16:18:03 IRDT 2017
ورزش 3 حرفهای مهم درباره سرخابی ها، تکواندو ، کشتی و مالیات / سلطانی‌فر: افتخاری و طاهری زحمت می‌کشند  Sat Sep 02 08:37:00 IRDT 2017
نود تی وی هفت خوان شفر؛ مرز باریک خوشبختی و سقوط Thu Jan 25 14:07:00 IRST 2018
واحد مرکزی خبر جدول پخش برنامه‌های سیمای چهارمحال و بختیاری Fri Jun 22 09:31:51 IRDT 2018
مشرق نیوز پاتک پلیس تهران به انبارهای محتکران Sat Aug 18 15:33:24 IRDT 2018
بی باک نیوز ? - همکلاسی هایی که ربات هستند Wed Feb 01 10:00:02 IRST 2017
روزنو جزییات وام جدید تعویض کامیون و اتوبوس فرسوده Tue Feb 06 10:06:10 IRST 2018