خبرگزاری کتاب ایران - Wed Jun 06 10:48:19 IRDT 2018 نمایش خبر

آزادی عقیده، اصلی مهم در دوران زمامداری حضرت علی(ع) بود

حجت‌الاسلام علی‌اکبر ذاکری می‌گوید: امیرالمومنین برای محمد بن ابی‌بکر، استاندار خود در مصر عهدنامه‌ای نوشت و در آن فرمان داد که ستاره‌پرستان و خورشیدپرستان را در دیانت خود آزاد بگذار. متن این عهدنامه بعدها به دست معاویه افتاد و او از توصیه‌های آن متن برای قضاوت استفاده می‌کرد بدون آنکه نامی از حضرت امیر بیاورد.

حجت‌الاسلام علی‌اکبر ذاکری خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)ـ در ایام ضربت خوردن و شهادت حضرت امیرالمومنین امام علی بن ابیطالب (ع) قرار داریم. به عقیده تاریخ و در تحلیل بزرگان مکتب امامیه، «عدالت» یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های حکومت و زمامداری امیرالمومنین بود و در نهایت همین معنا نیز باعث شهادت ایشان شد. امیرالمومنین(ع) در دوران خلافت کارگزاران و استانداران خود را همیشه به تقوای در سیاست و عدالت دعوت کرده و دستور می‌داد. دو میثاق‌نامه ایشان با اصحابش بسیار معروف است که در متن هر دو توصیه‌های اکید به آزادی عقیده شده است: «عهدنامه محمد بن ابی‌بکر» و «عهدنامه مالک اشتر». از این بین عهدنامه مالک اشتر بسیار مشهور است و عهدنامه محمد بن ابی‌بکر به نسبت آن مهجور مانده است. این عهدنامه گویی که شامل دستورات مستقیم حضرت به تمامی زمامداران و حاکمان جوامع برای ادوار تاریخی مختلف است. متن این عهدنامه که به دلایلی در میان دیگر متون پراکنده بود با تلاش، شرح و تحقیق علمی حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اکبر ذاکری، تجمیع و کامل شد و به صورت کتاب با عنوان «تقوا و سیاست» در دسترس مخاطبان قرار گرفت. «تقوا و سیاست» از سوی موسسه بوستان کتاب منتشر شده و تاریخ آخرین چاپ آن مربوط به 1393 است که با شمارگان 700 نسخه، 68 صفحه و بهای سه هزار تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفت. حجت‌الاسلام ذاکری هم‌اکنون استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است و از دیگر تالیفات منتشر شده او می‌توان به «امام علی(ع) و ایرانیان»، «سیمای کارگزاران علی بن ابیطالب امیرالمومنین(ع)»، «حکومت و سیاست»، «اخلاق کارگزاران»، «اخلاق مسئولان نظام اسلامی» و «مدیریت و سیاست» اشاره کرد. گفت‌وگوی ایبنا با حجت‌الاسلام ذاکری را در ادامه بخوانید. آیا عهدنامه محمدبن ابی‌بکر به صورت یک متن کامل در این روزگار به دست ما رسید یا اینکه پراکنده بود و شما آن را گردآوری‌ کردید؟ متن عهدنامه در منابع مختلف به صورت پراکنده وجود داشت که من متن را تجمیع و کاملش کردم. در واقع بخش مفصلی از این عهدنامه در سه کتاب «امالی» شیخ مفید، «امالی» شیخ صدوق و «تحف العقول» اثر ابن‌شعبه حرانی، نقل شده و بخش‌های دیگر این عهدنامه نیز به صورت پراکنده در منابع دیگر روایت شده بود. محمد بن ابی‌بکر پیش از مالک اشتر از سوی حضرت امیر(ع) به عنوان استاندار مصر انتخاب شد. پس از شهادت او، حضرت مالک اشتر را با فرمانی راهی مصر کرد. از طرفی ابن‌ ابی‌بکر در مصر با مسائلی از جمله حضور مردمانی ستاره‌پرست یا خورشید پرست مواجه بود که دستور فقهی درباره آنها را نمی‌دانست و همه این موارد را از امیرمومنان پرسید که در کتاب شما هم به آن اشاره شده است. سوال اینجاست که آیا حضرت در فرمان خود به مالک‌اشتر آیا به پرسش‌های محمد بن‌ ابوبکر هم توجه داشته و آیا در عهدنامه مالک اشتر، بازتابی از مسائل مطرح شده توسط ابن ابوبکر هم وجود دارد یا خیر؟ مصر تا مرکز خلافت اسلامی فاصله زیادی داشت. در آن دوران نیز اقوام مختلفی در مصر زندگی می‌کردند. گروهی یهودی و گروهی مسیحی بودند و بسیاری نیز کیش‌هایی چون خورشید و آفتاب‌پرستی یا ماه‌پرستی داشتند. قیس بن سعد بن عباده انصاری در اصل نخستین استاندار امیرالمومنین امام علی(ع) در مصر بود، اما حضرت او را به دلایلی برکنار و محمد بن ابی‌بکر که به جایش انتخاب کرد. محمد بن ابی‌بکر در سال حجه‌الوداع به دنیا آمد و در زمان رسیدن به استانداری 25 سال سن داشت. او پس از ورود به مصر پرسش‌های فقهی برایش پیش آمد و همه را با امیرالمومنین در میان گذاشت و از ایشان خواهش کرد تا برای قضاوت دستوری بنویسند. حضرت امیر نیز بنا به این درخواست متن عهدنامه را نوشت. اما حضرت برای اینکه جناب مالک اشتر در مصر با مشکلی مواجه نشود، عهدنامه‌ای نوشت و آن را به مالک داد. هرچند در عهدنامه مالک اشاره‌ای به درخواست محمد بن ابی‌بکر نشده اما برخی از نکات در این عهدنامه امیرالمومنین به آنها اشاره کرد، بر اساس نیازی است که در مصر وجود داشت. یک مثال از این نیاز پرسشی بود که ابن‌ ابوبکر از چگونگی رفتار با زنادقه کرد. چند پرسش او از حضرت را ما نتوانستیم تعیین کنیم که دقیقا در کدام قسمت عهدنامه بوده است و به ناچار به صورت جداگانه آوردیم که یکی از آنها همین پرسش درباره زنادقه بود. تکلیف مسلمانان و اهل کتاب که اهل ذمه هستند، در دین مشخص شده، اما با خورشیدپرستان یا ستاره‌پرستان که مسلمان و اهل کتاب نیستند، یعنی دین ابراهیمی ندارند، چه باید کرد؟ آیا باید به اجبار مسلمان شوند و اگر نشدند آنها را کشت؟ در برخی از منابع درج شده که منظور محمد بن ابی‌بکر از «زنادقه» همین ستاره و خورشیدپرستان بود. او تکلیف فقهی خود برای تعامل با این طیف را از حضرت پرسید و ایشان در جواب فرمود: غیرمسلمانان اگر مسلمان بودند و بعد از دین برگشتند، مرتد هستند و حکم مشخصی دارند، اما اگر از قدیم خورشیدپرست و ستاره‌پرست بودند، اجازه بده که بر آیین خودشان باقی بمانند. به عبارتی حضرت دستور داد که نباید آنها را به اجبار مسلمان کرد و باید در محدوده احوال و اموال شخصی خود آزاد باشند. آزادی در دین و عقیده در عهدنامه مالک اشتر به چه صورتی بازتاب پیدا کرده است؟ در عهدنامه مالک اشتر درباره نگاه فقهی به پیروان ادیان بشری و غیرابراهیمی سخنان بسیار زیبایی بیان شده است، اما آنگونه که من مطالعه کردم هیچکدام از مفسران و شارحان این عهدنامه متعرض این مبحث نشده‌اند. حضرت به مالک می‌فرمایند که باید قلبت نسبت به رعیت مهربان باشد. این مردمی که تو بر آنان حکومت می‌کنی دو دسته‌اند: یا مسلمانند و برادران دینی تو و یا اینکه در آفرینش شبیه تو هستند؛ «إِمَّا أَخٌ لَک فِی الدِّینِ، وَإِمَّا نَظِیرٌ لَک فِی الْخَلْقِ» بنابراین گروه دوم نیز بشر هستند و آفریده خدا و باید زندگانی خود را داشته باشند و از حقوق خود را از حاکم بگیرند. نکته دیگر بحث قضاوت است. محمد بن ابی‌بکر در عهدنامه خود پرسیده بود که چگونه باید قضاوت کند؟ در عهدنامه مالک اشتر نیز حضرت ویژگی‌های مهمی را برای قضات بیان کرده است. بر اساس کلام حضرت در این عهدنامه قضات باید درست و عادلانه قضاوت کرده و به هیچ عنوان تطمیع نشوند. همچنین حضرت به مالک بیان می‌کند که باید حقوق قاضی آنقدر کامل و زیاد باشد که قاضی تطمیع نشود و رشوه‌ها را نپذیرد. نگاه حکام در گذشته ایران و جهان اسلام به این عهدنامه چگونه بود؟ آیا از محتوای آن مطلع بودند؟ در گذشته و حتی در زمان فعلی این متن هیچگاه به صورت یک عهدنامه مستقل مطرح نبوده است؛ و چون عهدنامه مالک‌ اشتر کامل بود، هرکسی که می‌خواست از دستورات امیرالمومنین در شیوه زمامداری آگاهی پیدا کند به آن عهدنامه مراجعه می‌کرد. با این اوصاف اما مورخان نکته‌ای را درباره عهدنامه ذکر کرده‌اند که بسیار زیباست. این نکته را به صورت مختصر برای شما و مخاطبانتان عرض می‌کنم. مصر در نزدیکی شام واقع است و شام محل حکمرانی معاویه بود. پس از جنگ صفین، حضرت امیر با خوارج درگیر شدند و پس از آن اختلافی میان ایشان با سپاهیان رخ داد و توان جنگ دوباره با شام را از آنان گرفت. به هر حال سپاه حضرت هم باید مدتی را استراحت می‌کرد و دوباره تجهیز می‌شد. معاویه هم که به عمروعاص قول فرمانروایی بر مصر را داده بود، سپاهی به او داد و عمروعاص توانست مصر را تصرف کند. بنابراین کلیه اسناد دارالحکومه مصر که متعلق به محمد بن ابی‌بکر بود، به دست عمروعاص افتاد و یکی از این اسناد پاسخ امیرالمومنین به نامه ابن‌ ابی‌بکر بود. علت اینکه این نامه به طور کامل به ما نرسید، این است که عمروعاص همه آن اسناد و آن نامه را برای معاویه به شام فرستاد. معاویه وقتی نامه را خواند و دید که بسیار زیباست و در آن نکات و دستورات بسیار مهمی در شیوه زمامداری و قضاوت وجود دارد، نتوانست اعجاب خود را از همراهانش پنهان دارد. ولید بن عقبه بن ابی‌معیط که از مشاوران معاویه بود، زمانی که اعجاب او را دید گفت که این احادیث را بسوزان. معاویه در جواب گفت که تو رای و نظر نداری و خردمند نیستی. چرا باید این سخنان ارزشمند را نابود کنیم حتی اگر از دشمنانمان باشد؟ من دانشی جامع‌تر، استوارتر و روشن‌تر از این احادیث ندیده‌ام. ولید گفت که مردم چه می‌گویند وقتی متوجه شوند که نامه و احادیث علی(ع) نزد توست و تو بر اساس آن قضاوت می‌کنی؟ اگر دانش و قضاوت علی را قبول داری پس چرا با او می‌جنگی؟ معاویه در جواب گفت که به مردم نمی‌گوییم که این احادیث از علی (ع) است، بلکه می‌گوییم این از نوشته‌های خلیفه اول ابوبکر است که نزد پسرش محمد بود و ما به آن دست یافتیم و بر طبق آن قضاوت می‌کنیم. بنابراین نخستین حاکم و سیاستمداری که از عهدنامه محمد بن ابی‌بکر بهره برد، معاویه بود؟ بله، اما بدون اینکه اظهار کند این شیوه و طریق در قضاوت از حضرت علی(ع) است. این نامه تا زمان عمر بن عبدالعزیز یعنی سال 99 هجری، در دربار شام بود و او پس از مطالعه و بهره‌مند شدن از آن افشا کرد که این متن متعلق به حضرت علی(ع) است. این موارد نشان می‌دهد کسانی که در دربار اموی بودند از این نامه استفاده کرده اما نام حضرت علی را به عنوان نویسنده آن افشا نمی‌کردند. در طول تاریخ نیز استفاده‌های بسیاری از این عهدنامه شد، چرا که در آن حکمت‌های مهمی هست. به عنوان مثال حضرت در پایان نامه محمد بن ابوبکر را به هفت خصلت توصیه می‌کند که این در عهدنامه مالک اشتر نیست، اما مباحث سیاسی و اجتماعی به‌ویژه دستورات درباره قضاوت، کارکنان حکومتی و... در عهدنامه مالک اشتر به نسبت عهدنامه محمد بن ابوبکر مفصل‌تر است. به عنوان سوال آخر بفرمایید که چرا عنوان «تقوا و سیاست» را برای کتاب خود انتخاب کردید؟ در فرازهای اولیه نامه، حضرت امیر بیان می‌کند که کار عده‌ای برای دنیاست و کار عده‌ای هم برای آخرت. در ادامه حضرت می‌فرمایند که «متقین» کسانی هستند که هم کار برای دنیا و هم برای آخرت انجام می‌دهند. به عبارتی با دنیاداران در دنیای آنها شریکند، اما دنیاداران در آخرت متقین شریک نیستند. تقوا آن نیست که در خانه و منزل بنشینید و زهد بورزید. کسی که برای تولید ثروت از بهترین نعمت‌های الهی استفاده کرده و بر اساس اصول اسلامی پولدار می‌شود، از متقین است. نگاه حضرت امیرالمومنین بسیار کلان بود. در همین امروز دشمن می‌خواهد ما را در محاصره اقتصادی قرار داده و به تولید ملی ما ضربه بزند. جامعه اسلامی مثل ایران باید از نظر ثروت بسیار غنی باشد تا دچار مکر و دشمنی بیگانگان نشود. افراد باید برای کسب ثروت حلال تلاش کنند و چون متقی هستند به آخرت نیز فکر کرده و به عنوان مثال برای داشتن آخرت، به فقرا برکت می‌رسانند و به آنها کمک مالی می‌کنند. بنا به کلام حضرت امیرالمومنین متقین کسانی هستند که هم دنیا دارند و هم به فکر آخرت هستند. در قرآن و دیگر منابع تفکر اسلامی از مال و ثروت تعبیر به «خیر» شده است. این فرازهای اقتصادی آنقدر اهمیت دارد که شهید آیت‌الله سیدمحمدباقر صدر در کتاب «اقتصاد ما» بخشی از عهدنامه مالک اشتر را که در نهج البلاغه نیز روایت شده، آورده و درباره آن بحث می‌کند و می‌گوید که اقتصاد در جامعه اسلامی باید همراه با تقوا باشد. امیرالمومنین در منطقه «ینبوع» نخل‌های فراوانی کاشت. روایت هست که در حدود 500 نخل کاشت و در کنار هر نخلی دو رکعت نماز می‌خواند. یعنی کار دنیوی خود را به امور اخروی پیوند می‌زند و به کارگزاران خود نیز همین توصیه را داشت.
خبرگزاری کتاب ایران جشن امضای «کجا گمم کردم» با حضور اهالی تئاتر Sat Jan 12 11:24:23 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران بدن به منزله برساخته‌ای اجتماعی و نمادین Tue Feb 19 10:43:05 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران چند روش‌ جدید برای تدریس و یادگیری Tue Aug 08 11:33:07 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران امیدواریم کتابخانه مرکزی یزد تا اردیبهشت 1398 به بهره‌برداری برسد Wed Dec 12 09:58:02 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران استادان دانشگاه کتابخوانی‌ را در جامعه تضعیف کرده‌اند Sat Jan 27 09:12:52 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران چگونه می‌توان کتاب علمی موفق برای کودکان نوشت؟ Tue May 09 13:10:10 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران ​ماهنامه قلک 46 منتشر شد Sat Apr 21 15:47:15 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران اصول مشترک اندیشه‌های آنتونی گیدنز، پیر بوردیو و یورگن هابرماس در یک کتاب Wed Apr 26 11:30:42 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران ​«یک چیز دیگر» پیام صلح را به گوش کودکان رساند Thu Sep 20 15:39:47 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران مبادله غرفه با نمایشگاه‌های مجارستان، چین و پاکستان Sat Oct 13 11:53:46 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران واردکنندگان کاغذ و مقوا برای عرضه اجناس خود مقاومت می‌کنند Sun May 27 10:09:40 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران مجموعه شعر «اسب من» به چاپ دوم رسید Sat Dec 22 09:26:07 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران طنز و سیاست در یک رمان؛ روایت فرید قدمی از پاریس Sat Apr 21 10:45:19 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران ​برنده مدال نیوبری در دست نوجوانان ایرانی Tue Jan 22 18:09:54 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران خبر لغو اجرای طرح عیدانه کتاب صحت ندارد/ طرح‌های فصلی در دست کارشناسی Tue Feb 27 13:00:01 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران ناشران قیمت کتاب را با نوسان نرخ ارز افزایش ندهند Sat Aug 18 12:06:02 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران پدیدارشناسی جنگ با بررسی «من قاتل پسرتان هستم» Sat Jan 19 14:52:06 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران 42 میلیارد تومان تراکنش مالی در نمایشگاه کتاب تهران Tue May 08 17:10:51 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران گره‌گشایی به شیوه فیلسوفان و مهندسان در یک کتاب Sat May 13 11:20:15 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران جواد مجابی در کرمان از ادبیات و هنر می‌گوید Tue Dec 04 14:16:25 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران کتابخانه مرکزی آیت‌‍‌الله مهمان‌نواز در خراسان شمالی افتتاح می‌شود Mon Aug 13 13:31:33 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران دیدار معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با مراجع عظام Tue Jan 16 15:51:19 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران عرضه اولین بسته آموزش فرآیند چاپ در چاپسا Sat Jun 30 12:57:59 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران توزیع 14 هزار کتاب همزمان با هفته کتاب در استان اردبیل Fri Nov 02 13:25:02 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران همایش ادبیات کودک شورای کتاب را به دانشگاه و جامعه نزدیک می‌کند Wed Oct 24 13:27:52 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران تاثیر سارتر بر حوزه سیاست و ادبیات از یک جنس است Tue Nov 27 09:13:43 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران افتتاح نمایشگاه کتاب خوزستان با حضور 457 ناشر Wed Jan 25 10:46:49 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران زنان شاعر، خالق و معمار ادبیات فولکلور بوده‌اند Sat Oct 27 13:40:08 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران بزرگداشت غلامحسین صدری افشار برگزار می‌شود Sun Jan 15 16:15:19 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران شش گفتار درباره اندیشه آزادی از نگاه اندیشمندان Wed Jun 28 10:00:21 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران گودرزی: ارائه به موقع اطلاعات داستانی لازم است Wed Jul 25 14:58:08 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران انتقاد نویسنده داستان‌های ژانر وحشت از ترامپ Wed May 17 15:06:57 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران بی‌اعتنایی جمعی به «علوم اجتماعی» Thu Mar 16 12:53:17 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران ​روز کاشان در نمایشگاه کتاب تهران Mon May 07 10:57:40 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران شماره 145 ماهنامه «چاپ و نشر» منتشر شد Tue Mar 14 09:19:20 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران از کتابخوانی زندانیان در «کتابخوان بند» تا معاوضه کاغذ باطله با کتاب Mon Nov 05 15:41:40 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران پورجوادی از «پیوند سلام و ایران» می‌گوید Mon Dec 03 10:45:34 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران نویسندگان مستعد و جوان از بومی‌نویسی استقبال می‌کنند Mon Sep 18 13:03:43 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران «روشنفکری» مفهومی برآمده از جوامع مدرن است Sat Feb 10 11:50:45 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران اسدالله علم: شاه از هر چه مطالعه است، متنفر است Wed Jan 16 14:50:44 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران مراسم رونمایی از پوستر«چهره‌های ایرانی» Thu Oct 25 10:39:42 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران منابع مرحله کشوری چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن اعلام شد Sun Aug 20 16:55:05 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران ​عرضه رباعیات خیام به ده 10 زبان در نمایشگاه کتاب Fri May 05 23:13:16 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران نمایشگاه عکس یادگار ماندگار Mon Jul 31 12:57:17 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران «فرهنگ» زیرساخت اقتصاد مقاومتی است Sat Apr 08 16:04:36 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران فکر کردن «به روز» به حوزه کتاب اشتباه است Thu Jan 31 17:50:36 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران هجری: هوشنگ مرادی کرمانی، قصه‌پرداز تجربه‌های بومی است Fri Sep 07 10:35:47 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران تفاهم‌نامه همکاری بین موسسه خانه کتاب و موسسه فرهنگی اکو امضا شد Wed Sep 05 12:51:46 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران نشست «اربعین تجلیگاه آموزه های قرآن» Wed Oct 17 18:07:24 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران دیدگاه­‌هایمان به رغم تنوع, نزدیک و هماهنگ بود Fri Dec 15 15:18:16 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران بنیاد ملی نخبگان حامی درجه یکی برای مولفان حوزه دانش می‌تواند باشد Wed Aug 29 15:44:43 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران چیزهای فوق‌العاده‌یی درباره مردم ایران شنیده‌ام Sun Nov 04 10:18:40 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران حمید درخشان: داستان‌ «دهقان فداکار» در ذهنم نقش بسته است Sat Jun 09 14:24:37 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران نیمی از داوران کتاب سال در هر دوره تغییر می‌کنند Mon Feb 05 09:56:37 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران جایزه ادبی «خواجوی کرمانی» برگزار می‌شود Mon Jan 07 14:50:31 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران وفاداری به حقیقت Thu Feb 15 17:03:39 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران عادت‌های نویسندگی محمدرضا یوسفی/ جنگ که شد تئاتر خیابانی را کنار گذاشتم و داستان نویس شدم Tue Jan 30 10:03:13 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران ​آیین بزرگداشت غلامحسین سالمی برگزار می‌شود Sat Oct 27 12:56:35 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران «رهیافت تاریخی به اندیشه‌های فلسفی» برگزار می‌‌شود Sun Jan 21 15:45:00 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران وقتی تاریخ در یک کتاب آلزایمر می‌گیرد Sat Dec 22 13:05:07 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران بازدید معاون فرهنگی وزارت ارشاد از چاپخانه «آریانا» بوشهر Sun Nov 12 12:28:59 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران اثری از ثمینه باغچه‌بان با فروش 300 هزار نسخه‌ای Wed Sep 20 13:43:57 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران شعرهای زهرا موسوی داستان زمین را نقاشی کرد Mon Sep 10 14:23:16 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران حال وضعیت نشر دانشگاهی خوب نیست Tue Sep 19 09:15:53 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران نمایشگاه استانی کتاب آذربایجان‌ غربی 28 شهریور افتتاح می‌شود Sun Aug 27 13:54:10 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران مدیران کمیته‌های نمایشگاه انتخاب شدند Wed Feb 07 10:14:53 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران مصدق، متن اولیه کتاب را دیده و اصلاح کرده بود Sun Feb 11 10:30:15 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران شاعران افغانستانی میزبان اسماعیل امینی Tue Dec 12 11:54:22 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران کتاب «منشور حقوق شهروندی بر مبنای کرامت انسانی» روی میز منتقدان Sun Dec 23 10:40:33 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران صفحه ویژه نویسندگان فقید در سایت اهل قلم ایجاد می‌شود Tue Feb 12 10:14:42 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران کتابی که می‌خواهد جامعه‌شناسی تشیع را از حاشیه‌بودگی به متن ببرد! Sat Dec 01 17:45:26 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران دادبه: «اسلامی ندوشن» ایران را تنها خانه خود و آن را بی‌جایگزین می‌داند Thu Jan 10 12:03:59 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران تمدید مهلت ارسال چکیده مقالات به همایش «آزفا» Sat Jun 23 16:23:11 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران انتشار «منتخب حکمت‌نامه رضوی» به زبان انگلیسی Tue Jul 31 13:12:14 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران گزارش تصویری از دیدار با عبدالله انوار Mon Feb 12 10:55:02 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران «پسری که نامرئی شد» در بازار کتاب مرئی شد Sun May 28 11:59:13 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران صنعت نشر باید به بازارهای خارجی دسترسی پیدا کند Wed Dec 19 16:33:49 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران ​پل ارتباطی بین محیط زیست، کودک و کتاب قطع شد Mon Jan 21 11:01:40 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران کتاب «ملت‌ها چرا شکست می‌خورند» روی میز منتقدان Sun Dec 09 16:34:09 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران فیلمنامه‌های سه‌گانه «سیاه و سفید» پولانسکی در نمایشگاه Wed May 09 16:42:29 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران کتاب «آنچه اقتصاد از بحران آموخت» بررسی می‌شود Sat Jul 15 16:30:15 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران کتاب عکاس ایرانی به جشنواره کن می‌رود؛ از زلزله رودبار تا خروج کیارستمی از کادر Wed Oct 17 13:17:42 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران نگاهی انتقادی به روایت سید جواد طباطبایی Tue Apr 04 11:30:15 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران تقویان با «هابرماس، زبان، کنش همرسانشی» می‌‌آید Wed May 24 11:30:56 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران نشست تخصصی جایگاه خاطرات دفاع مقدس Tue Aug 29 17:44:58 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران «حکمت‌های باقری» به چاپ چهارم رسید Mon Aug 28 14:51:46 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران فراخوان جایزه مهرگان منتشر شد Sat May 19 11:13:22 IRDT 2018
خبرگزاری کتاب ایران چاپ دوم «فصل جوانی» از علمی و فرهنگی رسید Wed Jan 25 12:16:00 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران عکاس اختصاصی کاخ سفید، روایت تصویری از دوران ریاست‌جمهوری اوباما منتشر کرد Tue Nov 14 09:25:46 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران بهشتی: تکمیل‌همایون معانی بسیار پیچیده را در بسته‌بندی‌های سهل‌الوصول بیان می‌کند/ افسوس برای میراثی که از دست رفت! Tue Jan 03 09:00:44 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران سیدآبادی: دولت متصدی جایش را به دولت تسهیلگر داده است Sun Dec 16 19:46:36 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران ​یک افشین یداللهی و چند جایزه ادبی! Tue Jan 23 13:09:26 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران فرهاد حسن‌زاده و فرشید شفیعی نامزد جایزه اندرسن شدند Sat Nov 03 13:36:52 IRST 2018
خبرگزاری کتاب ایران رونمایی از مجموعه داستان «یک رویای شرقی» در نمایشگاه فرانکفورت/استقبال سوئدی‌ها از فیلم‌های مستند ایرانی Tue Oct 10 16:58:32 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران به ادبیات مذهبی از زاویه‌ی جدید نگاه شود Mon Jan 02 15:06:50 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران هیاهوی زیاد کتاب جدید «بیل کلینتون» در هالیوود Wed Jul 26 14:00:59 IRDT 2017
خبرگزاری کتاب ایران «قصه‌های عامیانه و تنوع فرهنگی در ایران» بررسی شد Wed Feb 13 11:45:22 IRST 2019
خبرگزاری کتاب ایران مصطفی ایزدی خاطرات رجال عصر پهلوی را می‌نویسد Tue Dec 26 17:53:49 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران زیباترین جملات جین آستن به انتخاب روزنامه مترو Fri Dec 22 08:00:00 IRST 2017
خبرگزاری کتاب ایران برگزاری دوره اختصاصی تربیت مدرس زبان فارسی ضروری است Mon Jul 16 11:07:55 IRDT 2018
آفتاب کویت اخراج سفیر ایران را تکذیب کرد/استقبال عربستان از کاهش دیپلمات‌های ایرانی Fri Jul 21 09:35:38 IRDT 2017
خبرگزاری بین المللی قرآن عملکرد جهاد دانشگاهی در جهت بهبود ساختار فعالیت‌های قرآنی Sun May 07 22:39:05 IRDT 2017
ایلنا تحول در کشاورزی ایران با تکمیل پروژه‌های آب و خاک کشور Thu Feb 08 11:46:51 IRST 2018
نود تی وی حسن صالح حمیدزیچ: بشیکتاش تیم خوب و منسجمی است Mon Dec 11 17:20:00 IRST 2017
واحد مرکزی خبر همایش علمی چشم انداز‌های ارتباطی در شیراز Wed May 09 15:14:21 IRDT 2018
خبرگزاری تسنیم مخالفت آلمان با برگزاری حضور انتخاباتی سیاستمداران ترک در این کشور Thu Apr 19 20:51:30 IRDT 2018
افکارخبر لاوروف علت ایجاد تنش در روابط غرب با روسیه را اعلام کرد Tue Nov 06 10:06:14 IRST 2018
فردا 2پیشنهاد وسوسه کننده برای ستاره تُرک بارسا Tue May 30 19:57:18 IRDT 2017
شفقنا رویترز: بازگرداندن مسلمانان روهینگیا به میانمار تا سال 2019 به تعویق افتاد Mon Nov 19 13:59:36 IRST 2018
خبرگزاری دانشجویان ایران رفع کمبود محلول دیالیز صفاقی در کشور/ چشم‌انداز 4 ساله دیالیز در ایران Fri Oct 05 04:03:00 IRST 2018
تی نیوز کشف خنجر عتیقه در محمودآباد Mon Apr 16 06:59:39 IRDT 2018
آریا لاریجانی: صالحی دانشمندی است که باید قدر او را دانست Sun Jun 10 09:58:09 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران اوقات شرعی ماسال در ماه مبارک رمضان 96 Thu May 25 10:23:32 IRDT 2017
انتخاب بخور نخورهای قبل از خواب Fri Mar 03 16:00:01 IRST 2017
خبرگزاری جمهوری اسلامی امام علی(ع) اسوه پارسا‌یی و عدالت Mon Apr 10 14:30:00 IRDT 2017
جام نیوز اخبار کوتاه Sun Sep 24 19:51:52 IRST 2017
انتخاب 20 هزار سوری در 2018 کشته شدند Mon Dec 31 18:05:23 IRST 2018
برنا میرزاخانی در کنار آیت الله هاشمی رفسنجانی/ببینید Sat Jul 15 13:09:21 IRDT 2017
ایران آنلاین 40 درصد انرژی بصورت بی رویه مصرف می شود Thu Dec 21 15:07:06 IRST 2017
واحد مرکزی خبر تاکید پادشاه اردن بر حمایت از تشکیل کشور فلسطینی به پایتختی قدس Sun Jan 28 17:39:19 IRST 2018
برنا فرمانده انتظامی چابهار خبر شهادت خود را تکذیب کرد Thu Dec 06 11:54:04 IRST 2018
ایلنا کشته شدن پنج سرباز آذربایجان در درگیری با جدایی‌طلبان قره‌باغ Mon Feb 27 21:06:13 IRST 2017
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کنسرت زمستانی گروه «الماس‎ها» در فرهنگسرای نیاوران Mon Dec 31 12:30:04 IRST 2018
پارسینه دژاگه بازی با قطر را از دست می‌دهد؟ Tue Feb 21 11:34:06 IRST 2017
ساعت24 دستگیری 4 مظنون در ارتباط با شهادت محیط بان گلستانی Thu Oct 18 12:09:06 IRST 2018
خبرگزاری تسنیم خادمان امام رضا (ع) به دیدار خانواده شهیدان حسونی‎زاده در اهواز رفتند Tue Aug 09 18:39:15 IRDT 2016
باشگاه خبرنگاران نسخه نهایی «زیر حکم» آماده نمایش شد Tue Nov 27 12:11:55 IRST 2018
تابناک North Korea threatens Trump over ‘foolish remarks’ prior to South Korea visit Mon Nov 06 08:42:52 IRST 2017
تدبیر این هم علی کریمی در نفت! Thu Jul 20 10:30:00 IRDT 2017
روزنو لیست الاهلی برای بازی برگشت مقابل پرسپولیس با یک تغییر Mon Sep 11 10:40:01 IRDT 2017
خبرگزاری مهر انتقاد عجیب وزیرخارجه بحرین از عملیات شهادت طلبانه مسجد الاقصی Sat Jul 15 11:28:26 IRDT 2017
آریا طرز تهیه رول سوخاری مرغ و ژامبون Wed Jan 02 10:05:55 IRST 2019
پایگاه خبری الف رای اعضای شورای شهر به گزارش تحقیق و تفحص از موسسه همشهری Sun Dec 23 11:10:00 IRST 2018
روزنامه قانون خودمان آتش بیار نشویم! Sat May 12 07:09:06 IRDT 2018
تهران پرس سازندگان بمب هسته ای حق ندارند به بهانه عدم اشاعه مانع استفاده کامل کشورها از فناوری هسته ای شوند Wed May 02 18:32:00 IRDT 2018
فرارو (تصاویر) گواردیولا بالاخره تسلیم شد Sun Dec 09 11:06:06 IRST 2018
بهار نیوز رأی ما سیاه و حرام است یا رأی تتلیتی‌ها؟! Fri May 26 15:17:12 IRDT 2017
میزان بسته شدن گذرگاه‎های مرزی با منطقه کردستان؛ استقرار نیروهای عراقی در مناطق مورد مناقشه Mon Sep 25 15:02:09 IRST 2017
خبرگزاری تسنیم افزایش حقوق 96 کارگران/14.5 درصد برای حداقل بگیران و 12 درصد برای سایرسطوح /بن خواربار و حق مسکن ثابت ماند Wed Mar 15 05:11:00 IRST 2017
میزان ورود 15 میلیون زائر به مشهدمقدس از ابتدای فروردین 96 تا پایان تیرماه Tue Aug 22 04:01:01 IRDT 2017
خبرگزاری دانشجویان ایران حادثه تاسف برانگیز درگذشت تعدادی از کوهنوردان موجب تاثر و تالم شد Sun Dec 10 14:58:57 IRST 2017
ورزش 3 گلهای تماشایی اسطوره های بارسلونا در نیوکمپ Sun Jun 25 23:58:33 IRDT 2017
تی نیوز رهایی 9 دریانورد خلیج فارس از مرگ Mon Apr 09 06:07:42 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران بهره مندی بیش از 5 هزار دانش آموز هرمزگانی از فضای آموزشی جدید Fri Sep 21 10:36:15 IRDT 2018
آفتاب ایران حضور 15 میلیون زائر در استان کربلا/ اکثر زوار خارجی، ایرانی هستند Mon Oct 29 14:30:27 IRST 2018
باشگاه خبرنگاران رفع نابرابری‌ها و توسعه استان دستور کار مدیران قرار گیرد Tue Jan 08 08:30:02 IRST 2019
باشگاه خبرنگاران پیامی از رژه بندر عباس به تروریست‌ها در اهواز +عکس Sat Sep 22 13:59:47 IRST 2018
اقتصاد آنلاین سرفصل و عکس روی جلد هفته‌نامه‌های "نیوزویک" و "اکونومیست" Sat Nov 25 14:49:36 IRST 2017
تی نیوز بارش تگرگ در بعضی ارتفاعات ایلام برای رانندگان بسیار خطرناک است Mon Apr 16 21:05:52 IRDT 2018
انتخاب دادستان تهران: محکومان جرایم خشن و مهم از امتیازات قانونی مستثنی هستند Thu Aug 24 19:10:54 IRDT 2017
آی تی نا بدفزاری تحت پوشش آنتی‌ویروس! Sun Apr 08 12:52:23 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران شقایق نوری زاده برای ادامه فوتبال خود، راهی آذربایجان غربی شد Mon Dec 10 16:49:35 IRST 2018
واحد مرکزی خبر کره جنوبی: از نزدیک برنامه بالستیک کره شمالی را زیر نظر داریم Tue Jul 31 19:59:35 IRDT 2018
واحد مرکزی خبر مشکلات مردم حلب در زمان اشغال این شهر Sun Jan 01 15:39:12 IRST 2017
آفتاب ایران ما بازیکنان در کسب نتایج ضعیف مقصر هستیم Fri Dec 07 10:50:22 IRST 2018
وزارت بهداشت آئین تجلیل از 55 پرستار برگزیده استانی برگزار شد Wed Jan 16 16:37:00 IRST 2019
شارا سرپرست اداره امور شعب استان آذربایجان غربی بانک ملی ایران معرفی شد Mon Sep 17 11:25:00 IRDT 2018
خبرگزاری دانشجویان ایران حمایت از توانمندان علمی در حوزه ادب فارسی شتاب گرفت Sun Feb 17 11:28:35 IRST 2019
خبرگزاری تسنیم حضور 6 ملی‌پوش ایرانی در رنکینگ جهانی پاراتکواندو Mon Apr 17 11:47:29 IRDT 2017
شیعه نیوز افغانستان در حال تبدیل شدن به مرکز تجمع داعش است Wed Dec 20 11:27:05 IRST 2017
خبرگزاری شبستان ترویج فرهنگ عفاف و حجاب زمینه ساز امنیت اجتماعی است/ زندگی عفیفانه سلامت روان را به دنبال دارد Sun Jul 08 12:59:00 IRDT 2018
اتاق خبر تعامل و سازگاری با دنیا خواسته اصلی بخش خصوصی در سال 1396 Wed Mar 22 14:07:02 IRDT 2017
خبرگزاری نسیم پیش از انقلاب اسلامی برای نابودی اوقاف تلاش شد Sat Oct 20 13:06:02 IRST 2018
باشگاه خبرنگاران حضور فولادی‌ها در تمرین ریکاوری تیم ملی Sat Jan 27 21:27:46 IRST 2018
پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین واکنش بازار به وعده های ارزی روحانی و سیف/ دلار 4610 تومان شد Tue Jan 23 14:31:00 IRST 2018
خبرگزاری تسنیم لیگ برتر سوئد | پیروزی ساندسوال در غیاب حقیقی Sat May 12 20:31:00 IRDT 2018
جماران نرخ بیکاری رزن 8.2 درصد است Tue Jul 17 12:28:15 IRDT 2018
باشگاه خبرنگاران دلیل پافشاری برای واردات واگن چیست؟/ مثل آب خوردن صدها میلیون تومان صرفه جویی کنیم Sun Feb 12 06:45:01 IRST 2017
خبرگزاری جمهوری اسلامی زمینی که زیر پای ویلچرها نمی چرخد Sun Dec 02 08:06:00 IRST 2018
روزنو پیام واضح برانکو با یک تعویض جنجالی Sat Oct 06 08:45:02 IRST 2018
سراج 24 ارتش سوریه: تجاوز آمریکا، این کشور را شریک داعش و النصره قرار داد Fri Apr 07 12:43:00 IRDT 2017
روزنامه شرق آینه دیروز Thu Nov 02 03:30:00 IRST 2017
سیتنا تسلاموتورز از خودروهای کاملا خودران دست کشید Mon Oct 22 16:11:49 IRST 2018
خبرگزاری دانشجویان ایران مذاکره برای صادرات فرآورده‌های نفتی پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس Mon Sep 11 02:12:00 IRDT 2017
آریا گفت‌وگو با «مهراب» و «ژوله»؛ طناز‌های فضای مجازی و غیرمجازی Sat Feb 24 11:39:53 IRST 2018
خبرگزاری دانشجویان ایران ورود بیش از 100 هزار مهاجر به اروپا در نیمه نخست سال 2017 Tue Jul 04 16:16:33 IRDT 2017
انتخاب فیلم/ ویدئویی قدیمی از اجرای موسیقی بهار دلکش به مناسبت زادروز استاد شجریان Sat Sep 23 19:26:33 IRST 2017
خبرگزاری فارس مسابقه مرحله نهایی هندبال دسته یک کشور Mon Feb 18 22:56:49 IRST 2019
میزان بازیکنان نساجی همه بمب هستند/ نکونام دنبال بازیکنان باکیفیت است نه بازیکنان مطرح/ باید برای قیمت دلار یک فکری شود Tue Jun 19 09:49:54 IRDT 2018
پارسینه دینار و روپیه جای یورو را می‌گیرند؟ Wed Dec 12 06:37:15 IRST 2018
باشگاه خبرنگاران اجرای پایلوت آموزش‌های مهارتی برای دانش آموزان سمپادی/ المپیاد جهانی زیست برگزار می شود Sun May 27 11:30:20 IRDT 2018
تهران پرس جهانگیری: لیست اموالم را به مردم اعلام نمی‌کنم +فیلم Thu May 11 05:40:00 IRDT 2017
خبرگزاری جمهوری اسلامی ترکیه: تحریم های آمریکا علیه ایران پذیرفتنی نیست Sat Nov 10 11:14:00 IRST 2018
صبا ایران تنخواه 300 میلیون دلاری در جیب وزیر برای هزینه در مواقع ضروری Mon Oct 08 15:49:14 IRST 2018
خبرگزاری دانشجویان ایران نمایندگان مجلس با پرهیز از نگرش‌های مقطعی نگذارند آموزش عالی متزلزل شود Sat Dec 08 10:40:02 IRST 2018
عصر خبر نرم افزار تلگرام از اپ استور حذف شد Thu Feb 01 10:50:40 IRST 2018
ایسکانیوز چین: آمریکا بزرگترین جنگ جهانی تاریخ را آغاز کرد Sat Jul 07 11:38:03 IRDT 2018
598 حامد بهداد: من از جنس مردم هستم Sun Feb 03 15:23:18 IRST 2019
آفتاب بانک مرکزی: خروج آمریکا از برجام اثر محسوسی بر اقتصاد ما ندارد Tue May 08 12:15:26 IRDT 2018
واحد مرکزی خبر کشته و مجروح شدن پانزده تن از مزدوران سعودی در نهم یمن Fri Jan 27 23:16:58 IRST 2017
ایران آنلاین خسارت 800میلیون ریالی به فضای سبز آران و بیدگل Tue Jun 12 14:27:26 IRDT 2018
شفقنا طراوت خاکسار نایب قهرمان کاراته شد Sun Aug 26 11:28:38 IRDT 2018
پارس نیوز میرسلیم: تصمیم به حضور من در انتخابات را حزب موتلفه گرفته است Sat Apr 08 20:28:48 IRDT 2017
برنا ضرورت شناسایی و ساماندهی امکانات و منابع موجود در ورزشهای الکترونیک/نقش بازی های الکترونیکی در غنای فرهنگی خانواده ها Thu Feb 07 18:09:54 IRST 2019
واحد مرکزی خبر پایان المپیاد ورزشی بسیج کشور در زنجان Wed Sep 13 16:22:56 IRDT 2017
پارسینه طوفان کاراته ایران در لیگ جهانی استانبول Sat Jun 09 19:39:14 IRDT 2018
خبرگزاری تسنیم تمام معادلات صعود آتلیه قم به لیگ برتر فوتسال/جنگ صعود در امیدیه Wed May 17 15:54:50 IRDT 2017
گجت نیوز بهترین لپ تاپ سال 2017 که همین حالا می‌توانید خریداری کنید چیست؟ Sat Aug 05 21:37:15 IRDT 2017
خبرگزاری جمهوری اسلامی پرداخت 3600 میلیارد ریال تسهیلات برای رونق اقتصادی همدان توسط بانک مسکن Tue Feb 13 12:51:00 IRST 2018
تی نیوز معرفی هنرمند شهید شاخص فارس در آستانه هفته هنر انقلاب اسلامی Sat Apr 07 23:29:05 IRDT 2018